.jpg)
नेपाल–चीन सिमानाको लेन्दे खोलाहुँदै भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीले सडक सञ्जाल अवरुद्ध पारेपछि आमाछोदिङमो गाउँपालिकाका किसान बजार अभावमा चिन्तित बनेका छन् ।
आमाछोदिङमो गाउँपालिका–३ गतलाङका किसानले गत वर्ष प्रतिपरिवार रु। ५० हजारदेखि रु। ६ लाख ५० हजारसम्म आम्दानी गरेका थिए। गत वर्ष गाउँमा कुल रु। २ करोडको कारोबार भएकोमा यस वर्ष बजार पाउन सके रु। ३ करोड बराबरको बन्दा बजार पठाउने तयारी थियो।
स्थानीय समाजसेवी फुर्पुसिङ्गी तामाङ भन्छन्, ुगाउँभरिको करोडौँ मूल्य बराबरको कृषि उपज संकटमा परेको छ। अब छिटोभन्दा छिटो स्याफ्रुबेँसी र बेत्रावतीमा बेलीब्रिज बनाउनुपर्छ।
गतलाङमा २/३ वर्षदेखि व्यावसायिक रूपमा सुरु भएको बन्दा खेती फस्टाएपछि हाल सबै वडामा यसको विस्तार भएको छ। यस वर्ष वडा नं २, ४ र ५ मा पनि धेरै किसानले बन्दा खेती गरेका छन्।
तामाङ थप्छन्, गाउँका झन्डै चार सय घरधुरीले सयौँ रोपनी जमिनमा मुख्य आयस्रोतका रूपमा बन्दा खेती गरिरहेका थिए। तर, विनाशकारी बाढीले सडक विच्छेद गरेपछि उत्पादित बन्दा बारीमै कुहिने अवस्था आएको छ। समयमै सडक सञ्चालन नभए किसानको ठूलो लगानी खेर जानेछ। यातायात ठप्प हुँदा तरकारी बजारसम्म पुर्याउन नपाई बारीमै नष्ट हुने भएपछि किसानहरू चिन्तित छन्। समयमै बेत्रावती र स्याफ्रुमा बेलीब्रिज हाल्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराए पनि ढिलाइ भइरहेको आमाछोदिङमो(३ का वडाध्यक्ष सुरेन्द्र तामाङले बताए।
स्थानीय विकास लामा भन्छन्, समयमा सडक सञ्जाल नजोडिए बन्दा गाईवस्तुलाई दिनुपर्ने अवस्था छ।ु अनुकूल मौसमका कारण व्यावसायिक बन्दा खेती सफल भएपछि यहाँका ४ सयभन्दा बढी परिवार पूर्ण रूपमा तरकारी खेतीमा लागेका थिए। सबै जग्गामा बन्दा रोपिएको छ, बजारमा लैजान नसके किसान ठूलो मारमा पर्छन्,लामाले भने।
अगुवा किसान मार लामाका अनुसार, भोटेकोसीको बाढीमा परेर गतलाङका २५ जना बेपत्ता भएको चिन्ता छँदै छ, अर्कोतर्फ ४ सय परिवारले प्रतिपरिवार ४/५ गाडी बन्दा उत्पादन गरेका छन्। अन्नबाली छाडेर सबैले बन्दा रोपेका हुनाले बजार पुर्याउन छिटो बाटो खोल्न सरकारलाई भनिदिनुपर्यो।
अबको १५ देखि २० दिनभित्र बन्दा पूर्ण रूपमा तयार भई बजार पठाउन योग्य हुन्छ, तर ढुवानीका लागि सडक नहुँदा चिन्ता थपिएको छ।गाउँपालिका उपाध्यक्ष चण्डिका तामाङ भन्छिन्, प्राकृतिक विपत्तिका कारण कृषि उपज बजार लैजान समस्या भएको छ। सडक त ढिलो चाँडो बन्ला, तर किसानले ठूलो मिहिनेत गरेर लगाएको खेती समयमै बजार लैजान नपाएर कुहिने भयो भन्ने मुख्य चिन्ता हो।
गतलाङवासीका लागि बन्दा खेती नै आम्दानीको मुख्य स्रोत हो। वर्षभरिको खाद्यान्न (चामल, नुन, तेल) खरिद गर्ने तथा छोराछोरीको विद्यालय शुल्क तिर्ने आधार यही खेती हो। विगतका वर्षहरूमा राम्रो आम्दानी भएकाले यस वर्ष किसानहरूले ऋण तथा कर्जा लिएरसमेत खेती विस्तार गरेका थिए।
यातायात सुचारु गरी उत्पादित तरकारी सहज रूपमा बजारसम्म पुर्याउने वैकल्पिक माध्यम खोज्न वा सडक मर्मत तीव्र पार्न पीडित कृषकहरूले स्थानीय सरकार, डिभिजन सडक कार्यालय र सरोकारवाला निकायसँग आपत्कालीन माग गरेका छन्।
सडक समयमै जोडिए कृषि उपजले बजार पाउने र गाउँमा ग्यास, खाद्यान्नलगायत अत्यावश्यक सामग्री ढुवानीको समस्या पनि समाधान हुनेछ। गतलाङ आलु र लेकाली बन्दाका लागि जिल्लाको राम्रो पकेट क्षेत्र मानिन्छ।
गतलाङका तेन्जीनिमा तामाङले गत वर्ष ६ दाजुभाइ मिलेर ३० रोपनी जग्गामा बन्दा खेती गरी रु। २० लाख कमाएका थिए। उनी भन्छन्, आलु खेतीबाट भन्दा बन्दाबाट राम्रो आम्दानी भएपछि सबैले बन्दा रोप्न थालेका हुन्। हामीले यस वर्ष ३५ रोपनीमा बन्दा खेती गरेका छौँ। यहाँ उत्पादन भएको आलु र लेकाली बन्दा बुटवल, नारायणगढ, पोखरा र सर्लाहीसम्म पठाइने गरिएको थियो। बाढीले बिगारेको सडक र पुल छिटो निर्माण गर्न किसानको माग छ।
