प्राथमिक उपचार, प्रजनन् स्वास्थ्य तथा महिनावारी स्वच्छता सम्बन्धि अभिमुखीकरण

 

रसुवा, धुन्चेस्थित रसुवा माध्यमिक विद्यालयमा शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूका लागि एकदिने बेसिक लाईफ सपोर्ट (प्राथमिक उपचार, प्रजनन् स्वास्थ्य तथा महिनावारी स्वच्छता) सम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।

गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका, स्वास्थ्य शाखा स्याफ्रुवेशी, रसुवाको आयोजनामा शुक्रबार उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो। कार्यक्रमका लागि नेपाल मेडिक एण्ड माउन्टेनियर्स फाउन्डेसनुले प्राविधिक सहयोग पुर्‍याएको थियो।

कार्यक्रममा आपत्कालीन अवस्थामा अपनाउनुपर्ने प्राथमिक उपचारका विधिहरू बेसिक लाईफ सपोर्ट, प्रजनन् स्वास्थ्यका महत्त्वपूर्ण पक्षहरू र महिनावारी स्वच्छता व्यवस्थापनका विषयमा व्यावहारिक जानकारी गराइएको थियो। विद्यालय स्तरमै यस्ता संवेदनशील र जीवनोपयोगी विषयमा ज्ञान दिँदा शिक्षक तथा विद्यार्थी दुवै लाभान्वित हुने र यसले समूदाय स्तरमा समेत सकारात्मक सन्देश जाने जनाएको छ।

अभिमुखीकरणमा रसुवा माविका शिक्षक, शिक्षिका तथा विद्यार्थीहरूको उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो। 

तस्वीर: विमल घिमिरे 

अर्यालको नेतृत्वमा पहिराेले क्षतिग्रस्त क्षेत्रमा स्थलगत अनुगमन

रसुवा, अविरल वर्षाका कारण उत्तरगया गाउँपालिका- १ स्थित तिरु–गोगने क्षेत्रमा ठूलो पहिरो गई व्यापक भौतिक तथा पशुधनको क्षति भएको छ । 

घटनापछि उत्तरगया गाउँपालिका अध्यक्ष माधवप्रसाद अर्यालको संयोजकत्वमा गएको टोलीले क्षतिग्रस्त क्षेत्रको स्थलगत अनुगमन गरेको छ।

अनुगमनका क्रममा मानवीय क्षति नभए पनि १ सय वटा बाख्रा बेपत्ता, २ घर र २ गोठ पूर्णरूपमा नष्ट तथा १३ घर र ४ गोठमा आंशिक क्षति पुगेको छ। क्षति पुगेका घरहरू बसोबासका लागि अत्यन्त जोखिमपूर्ण बनेका छन् । 

तीरु र गोगने क्षेत्र नै पहिरोको उच्च जोखिममा परेकाले स्थानीयलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण हुन गाउँपालिका अध्यक्ष अर्यालले अनुरोध गरे । गाउँपालिकाले क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन गर्दै प्रभावित परिवारको राहत, उद्धार र पुनर्स्थापनाका लागि जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिसँग आवश्यक समन्वय गरिरहेको अध्यक्ष माधवप्रसाद अर्यालले बताए । 

ठाडे–धुन्चेको _बोकेझुण्डामा सडक अवरुद्ध

रसुवा,  ठाडे–धुन्चेको बीच बोकेझुण्डा क्षेत्रको सडकमा ठूलो पहिरो खसेपछि पासाङल्हामु सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ।

आज बिहान ९स्३० बजेतिर माथिबाट पहिरो खसेका कारण सवारी तथा मानिसहरूको आवतजावतसमेत बन्द भएको जानकारी जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाले दिएको छ।

सडक अवरुद्ध हुँदा गोसाइँकुण्ड जाने तीर्थयात्री तथा मानसरोवरतर्फ जाने यात्रुहरू निर्धारित समयमा गन्तव्यमा पुग्न नसक्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। सम्बन्धित निकायले तत्काल आवश्यक जनशक्ति तथा उपकरण परिचालन गरी पहिरो हटाएर सडक सञ्चालनमा ल्याउन पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ।

ठूलो रुख ढलेको र अरू रुख पनि ढल्न लागेकाले घटनास्थलमा प्रहरी पुगेको तथा आवश्यक उपकरण ल्याएर चाँडै अवरुद्ध सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब उपरीक्षक अशोक थापाले जानकारी दिए।

असिनाले खायो ठूलाेस्याफ्रुकाे स्याउ

 

रसुवा, स्याउ ढकमक्क फुलेको समयमा असिना पानी परेपछि यसवर्ष स्याउ उत्पादन हुन सकेन। गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–५ का स्थानीय युवा सोनाम काल्साङ तामाङले ४ वर्षअघि २४६ रोपनी जग्गामा स्याउ खेती सुरु गरेका थिए।

उनले फुजी, गाला र गोल्डेन जातका १० हजार स्याउका बिरुवा रोपेका थिए। गतवर्ष ३० टन स्याउ बिक्री गरेका तामाङले यसवर्ष भने २ टन मात्र उत्पादन भएको बताए। फर्मबाटै प्रतिकिलो २५० रुपैयाँमा स्याउ बिक्री गर्दै आएको उनले जानकारी दिए।

तामाङ भन्छन्, जलवायु परिवर्तनको असर पनि हुन सक्छ, पानी पर्ने समयमा पानी पर्दैन र हिउँ पर्ने समयमा हिउँ पर्दैन। यहाँ हिउँ नपरेको ८ वर्ष भइसक्यो।

स्याउको फूलमा असिनाले हानेर सबै झारिदियो। पछि चिसो बढेपछि फुल्न बाँकी केही बोटमा फूल फुल्नै सकेन। यसले यसवर्ष स्याउ खेती गर्ने सबै किसानलाई निराश बनाएको छ।

ब्राबलकै अर्का युवा बुनिमा तामाङले ३ सय स्याउका बिरुवा रोपेर आम्दानी लिन थालेका छन्। उनले रोयल डेलिसियस, गोल्डेन र फुजी जातका स्याउको खेती गरेका छन्। यसवर्ष असिनाले क्षति पुर्‍याएपछि उत्पादन राम्रो भएन, तामाङले भने, लगानीको अभावले समस्या परेको छ, बैंकले कृषिमा सहुलियतपूर्ण ऋण दिए राहत मिल्ने थियो।

सदरमुकाम धुन्चे, भार्कु, ठूलो स्याफ्रु र ब्राबलमा परम्परागत स्याउ फस्टाउन नसकेपछि किसानहरू नयाँ जातका स्याउ रोप्न थालेका छन्। तर यसवर्ष असिनाका कारण उत्पादन हुन नसकेको किसानहरूको भनाइ छ।

जेनजी आन्दोलनका क्रममा फरार बन्दी पुनः पक्राउ

 

 रसुवा, बहुविवाहसम्बन्धी कसुरमा पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका एक फरार बन्दी पुनः पक्राउ परेका छन्।

आमाछोदिङमो गाउँपालिका–१ का २८ वर्षीय बुद्धिराज तामाङलाई गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–२, टिमुरेबाट प्रहरीले पुनः पक्राउ गरी रसुवा कारागार पठाएको छ।

जेनजी आन्दोलनका क्रममा सुन्धारा कारागारबाट भागि फरार रहेका तामाङलाई इलाका प्रहरी कार्यालय टिमुरेको टोलीले टिमुरे बजारबाट हिजो पक्राउ गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी डिल्लीराज सापकोटाले जानकारी दिए।

जोम्सा खोलाले बगाएका आमा छोरा दुवैको शव फेला

 

रसुवा, नौकुण्ड गाउँपालिका–२ यार्सा स्थित जोम्सा खोलाले बगाएर बेपत्ता भएका आमा र छोरा दुवै जनाको शव फेला परेको छ।

नुवाकोटको लच्याङबाट घर फर्कने क्रममा बोन्द्रो हुँदै घाङमारतर्फ आउँदै गर्दा स्थानीय डुप्पा नेकोर तामाङ र उनका छोरा पुर्ण थोक्रालाई जोम्सा खोलाले बगाएको थियो। मृत बालक नवजीवन आधारभूत विद्यालयमा कक्षा ४ मा अध्ययनरत थिए।

उद्धार तथा खोजी कार्यका क्रममा आमा डुप्पा नेकोर तामाङको शव यसअघि नै फेला परेको थियो भने बेपत्ता रहेका छोरा पुर्ण थोक्राको शव पनि प्रहरी र स्थानीय बासिन्दाको टोलीले खोजी गर्ने क्रममा फेला पारेको स्थानीय शिक्षक साम्देन लामाले बताए ।

युब्रागाउँको एक घरमा आगलागी

रसुवा, नौकुण्ड गाउँपालिका–२ युब्रागाउँका लर्का थोक्राको घरमा बिहीबार राति  आगलागी भएको छ। । राति करिब १ बजेतिर अचानक आगलागी भएको हो।

आगलागीबाट नगद, पशुपंक्षी तथा घरभित्रका सम्पूर्ण खाद्यान्न र लत्ताकपडा जलेर नष्ट भएको छ। आगलागीबाट मानवीय क्षति नभएपनि  आर्थिक क्षति भएको इलाका प्रहरी कार्यालय कालिकास्थानका रमेश रायले जानकारी दिए । 

रातिको समयमा आगलागी भए पनि कुनै मानवीय क्षति भने हुन नपाएको स्थानीय गणेशमान लामाले बताए ।