.jpg)
रसुवा, भाेटकाेसीकाे बाढीबाट प्रभावित टेवा नेपालद्धारा सञ्चालीत सामुदायिक सुरक्षा जालाे अन्तर्गत महिला समुहका सदस्य र परिवारलाइ राहत वितरण भएकाे छ ।
टेवा संस्थाबाट प्राप्त सामग्रीहरूमा तन्ना, तकिया, महिलाहरू लागि साडी, ब्ल्याङकेट, ग्यास सिलिन्डर वितरण भएकाे गैसस महासंघ रसुवाका काेषाध्यक्ष गायत्री लामिछानेले बताइन् ।
बाढीबाट बस्ती बगेर, परिवारका सदस्य बेपत्ता भएका रसुवाकाे उत्तरगयाबाट बिस्थापित भइ काठमाण्डाैमा बस्दै गरेकाहरूलाइ यस्ताे राहत पाएपछि खुसी भएका छन् ।
रसुवा, सत्रदिनदेखि चिलिमे जलविद्युत केन्द्रको सुरुङ भित्र उद्धारका लागि खटेको टोलीले पाँच जनाको शव प्राप्त गरेको छ । सुरुङबाट चार जनाको शव र एउटा मानव अंग फेला परेको छ ।
लेन्दे खोलाहुँदै भोटेकोसीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीका कारण चिलिमेको पावरहाउस जाने सुरुङको प्रवेसमार्ग बन्द गराएको थियो ।
मेसिन तथा भारतिय विज्ञ टोली सहित नेपाली सेना, प्रहरी समेतको टोलीले सुरुङभित्र फसेकाहरूको खोजी तथा उद्धारका क्रममा पाँच जनाको शव फेला पारेका थिए ।
गोताखोरसहितको टोली उक्त प्वालबाट प्रवेश गरी सुरुङको अन्तिम किनारासम्म खोजी गर्दा ५ वटा शव फेला पारेको नेपाली सेनाले जानकारी दिएको छ ।
शवहरु बाहिर निकालिएको र खोज तथा उद्धार बन्द गरिएको चिलिमे जलविद्युत कम्पनीका प्रकाश बहादुर कार्कीले बताए । बल्लतल्ल मानिस छिर्ने सानो प्वाल बनाएर भित्र जान सकेको कार्कीले बताए । त्यहाँ ६ जना जिवित रहेको आसंकाले १३ गदेखि खोज तथा उद्धार जारी रहेको थियो ।
हेलिकप्टरमार्फत स्याफ्रूबेसीमा पु¥याइएको एक्स्काभेटर र लोडर प्रयोग गरी चट्टान फोडेर करिब १ हजार ५० मिटर बाटो निर्माण गर्दै सुरुङसम्म पुगेर निरन्तर भग्नावशेष हटाउने काम गरेको थियो ।
कम्पनीको तत्कालीन प्रबन्ध–निर्देशकका कुलमान घिसिङले सुरुङमा लेदो सहितको वालुवा ढुंगा हटाएर उद्धार टोली लेदोको भाग छिचोल्दै निरन्तर अगाडि बढेको थियो ।
विद्युतगृह छिचोल्न करिब १०० मिटर बाँकी रहेको छ । उद्धार कार्यमा खटिनुभएका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, भारतीय सेनाका विज्ञ उद्धार टोली, स्थानीय प्रशासन, चिलिमे जलविद्युत कम्पनीका कर्मचारी निकै खटेका थिए ।
कम्पनीको तत्कालीन प्रबन्ध–निर्देशकका कुलमान घिसिङले सुरुङमा लेदो सहितको वालुवा ढुंगा हटाएर उद्धार टोली लेदोको भाग छिचोल्दै निरन्तर अगाडि बढेको थियो ।
विद्युतगृह छिचोल्न करिब १०० मिटर बाँकी रहेको छ । उद्धार कार्यमा खटिनुभएका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, भारतीय सेनाका विज्ञ उद्धार टोली, स्थानीय प्रशासन, चिलिमे जलविद्युत कम्पनीका कर्मचारी निकै खटेका थिए ।
यसैबीच लाङ्गटाङ जलविद्युत आयोजनाको सुरुङमा विदेशी प्राविधिकसहितको संयुक्त उद्धार टोलीले खोजी कार्य गरिरहेको छ । माथिल्लो त्रिशूली–१ को सुरुङभित्र पनि आयोजनाका प्रतिनिधिसहितको संयुक्त उद्धार टोलीले खोजी गरिरहेको छ । त्रिशूली–३ ए को सुरुङ तथा पावर हाउस क्षेत्रमा पनि संयुक्त टोलीले खोजी कार्य जारी राखेको सेनाले जनाएको छ ।
रसुवा, स्याफ्रूबेँसी, टिमुरेलगायतका क्षेत्रमा अचानक आएको भीषण बाढीका कारण त्यस क्षेत्रमा सञ्चार सेवा गम्भीर रूपमा अवरुद्ध भएको छ ।
बाढी र पहिरोले पुर्याएको क्षतिका कारण रसुवा तथा छिमेकी जिल्ला नुवाकोटका कैयौँ स्थानमा नेपाल टेलिकम र एनसेलका टावर तथा अप्टिकल फाइबर नेटवर्कमा क्षति पुगी सञ्चार सम्पर्क प्रभावित बनेको छ ।
नेपाल टेलिकम प्रवक्त्ता कमल लामिछानेका अनुसार बाढीका कारण टिमुरे क्षेत्रमा रहेका दुई वटा बीटीएस टावरमा क्षति पुगेको छ । नुवाकोटको त्रिशुली क्षेत्र वरपरका करिब पाँच वटा साइटसमेत निष्क्रिय बनेका छन् ।
‘नेपाल टेलिकमको चीनसँग जोडिने अप्टिकल फाइबर लाइनमा पनि बाढीले क्षति पुर्याएको छ,’ लामिछाने भने, ‘धादिङको गल्छीदेखि नुवाकोटको त्रिशूलीसम्म फाइबर चलिरहेको भए पनि त्रिशूलीभन्दा माथिल्लो भेगको फाइबर काटिएकाले सेवा अवरुद्ध हुन पुगेको छ ।’
टेलिकमले जल तथा मौसम विज्ञान विभागसँगको सहकार्यमा जोखिमयुक्त क्षेत्रका ग्राहकलाई नियमित रूपमा सतर्कता सम्बन्धी ‘अलर्ट म्यासेज’ पठाइरहेको र कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशकको नेतृत्वमा आपतकालीन टोली गठन गरी सेवा पुनस्थापना तथा मर्मतका लागि उच्च सतर्कतामा राखिएको जनाएको छ ।
रसुवा ०८३ भदौ ३१ । नेपाल चीन सिमानाको लेन्देखोलाहुँदै भोटेकोसीमा आएको बाढीका कारण बेपत्ताहरुको खोज तथा उद्धार कार्य जारी रहेको छ । अहिले चिलिमे, माथिल्लो थ्रि ए र हाकु क्षेत्रको नदि तटिय क्षेत्र र जलविद्युतको सुरुङमा खोजी कार्य भइरहेको छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अनुसार ३ हजार ७ सय ९० जना अझै बेपत्ता छन् । हालसम्म १९३ जनाको शव संकलन भएको छ भने १० जनाको सनाखत भएको छ । हालसम्म बाढीमा १४६२ जनाको उद्धार भएको छ । बाढीमा परेर ७४ जना घाइते मध्ये ४९ जना अस्पतालबाट उपचार पछि फर्केका छन् ।
रसुवा, नुवाकोट र धादिङका बाढी प्रभावितलाई स्वास्थ्य बिमा बोर्डले कागजात बिना नै स्वास्थ्य बिमा सेवा उपलब्ध गराउन अस्पतालहरूलाई निर्देशन दिएको छ ।
स्वास्थ्य बिमा बोर्डको भदौ २३ गतेको निर्णयअनुसार बाढीमा परी स्वास्थ्य बिमा सम्बन्धी कागजात हराएको वा नष्ट भएको अवस्थामा पनि बोर्डको प्रणालीमा रहेको बिमितको विवरणबाट पुष्टि गरेर स्वास्थ्य बिमा सेवा उपलब्ध गराउन बोर्डले निर्देशन दिएको छ ।
रसुवा, नुवाकोट र धादिङ गरी तीन जिल्लालाई नेपाल सरकारले तीन महिनाका लागि विपद् संकटग्रस्त क्षेत्र तोकेको छ । यस सन्दर्भमा ती जिल्लामा स्वास्थ्य बिमा सेवा सहज रूपमा सञ्चालन गरी नागरिकलाई सहजीकरण गर्न तोकिएको समयावधिसम्म स्वास्थ्य बिमा सेवामा लाग्ने सहभुक्तानी र अधिकतम सीमा हटाउन समेत बोर्डले स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रममा आबद्ध अस्पताल तथा निकायलाई निर्देशन दिएको हो ।
रसुवा, लेन्दे खोला हुन्दै नेपाल चीन सिमाना भोटेकोसीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण विस्थापित भइ होल्डिङ सेन्टरमा पुगेका छन् ।
रसुवाको उत्तरगया स्थित नीलकण्ठ माविमा १४ महिला, १६ पुरुष, २ गर्भवती, २ सुत्केरी, २५ जना बालबालिकाहरू गरी ३० जना रहेका छन् ।
शिवालय आधाभूत विद्यालयमा महिला २४, पुरुष २४ जना, बालबालिका २५, सुत्केरी २ , सुत्केरी २ गरी ४८ जना रहेका छन् । त्यसैगरी भीमसेन आधारभूत विद्यालयमा २५, पुरुष २६ बालबालिका १४ जना गरी ५१ जना रहेका छन् ।
गणेश आधारभूत विद्यालय सिरुचेतमा महिला १८, पुरुष १८, बालबालिका ३ जना गरी ३६ जना रहेका छन् ।
त्यसै गरी उत्तरगया गाउँपालिका–२ को सिम्ले आधारभू विद्यालयमा १ महिला ११ पुरुष गरी १२ जना आश्रय लिइरहेका छन् ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट जारी प्रेस नोट अनुसार गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका स्थित कोमिन स्यामेवाङफेल माविमा महिला २७, पुरुष २७ बालबालिका ३ जना गरी ५४ जना, लिङलिङ स्थित गोम्बामा महिला १४, पुरुष १८, बालबालिका २ जना गरी ३४ जना, राजधानी काठमाण्डौं स्थित बिभिन्न होल्डिङ सेन्टरमा महिला २२३, पुरुष २२०, बालबालिका १६२ जना गरी ६०५ जना समेत कुल ८७० जना आश्रय लिइरहेका छन् ।
त्यसै गरी नुवाकोटको तामाङ प्लाजा तथा बिभिन्न होल्डिङ सेन्टरमा रहेका उत्तरगया गाउँपालिकाबाट विस्थापितहरु २७५ पविार बिदुर नगरपालिका-५ काे पिपलटारमा जग्गा भाडामा लिएर टेन्ट टााँगेर बसेको छन् ।
रसुवा, नेपाल चीन सिमानामा लेन्देखोलाहुँदै भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते आएको भीषण बाढीमा परी १६ वटा टाटासुमो सहित चालक तथा यात्रु बेपत्ता भएका छन् ।
काठमाडौंबाट यात्रु लिन रसुवागढीतर्फ गएका टाटासुमो बाढीमा बगेका थिए। बाढीले केही सवारी साधनसँगै चालक तथा यात्रुलाई समेत बगाएको टाटासुमो सञ्चालक समितिले जनाएको छ।
टाटासुमोका सञ्चालक साधुराम खड्काका अनुसार बाढीमा बेपत्ता हुनेमा नुवाकोट विदुर चोकका चालक प्रमोद भट्टराई, बेलकोटगढी नगरपालिका–११ तिगाउँका दिपेन्द्र खतिवडा र राजेन्द्र खतिवडा, बेलकोटगढी नगरपालिका–६ तल्लो भगेरीका दिपक खतिवडा, सोही स्थानका महेश लामिछाने र सुजन लामिछाने, सिन्धुपाल्चोक कोदारीका ल्हाक्पा तामाङ, नुवाकोट सूर्यगढी गाउँपालिका ढुङ्गेचौरका केदार मैनाली बेपत्ता भएका हुन् ।
त्यसैगरि रसुवा कालिका गाउँपालिका–२ का रामचन्द्र न्यौपाने, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–२ घट्टेखोलाका छिरिङ तामाङ, सिन्धुपाल्चोकका कुमार रायमाझी, भक्तपुर सूर्यविनायक नगरपालिका–९ का राजकुमार सुवाल गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–५ ठूलोभार्खुका कर्म स्याङ्मो तामाङ, नुवाकोट विदुर नगरपालिका–१ बन्द्रेका दिपेश शाही, नुवाकोट बेलकोटगढी नगरपालिका–६ का शिव खतिवडा, र चालक दिवानन्द सुवेदी रहेका छन्।
त्यसैगरी मिनी गोसाइँकुण्ड यातायात प्रालिका अनुसार घुम्न गएका धेरै पर्यटकहरू बाढीमा परेर धेरै जना बेपत्ता भएका छन्।
