रेडप्लस (उत्सर्जन न्युनिकरण ) सम्बन्धि पालिका स्तरिय सचेतना तथा अन्तर्क्रिया कार्यक्रम सम्पन्न

 

रसुवा, जलवायु परिवर्तनका असर न्युनीकरण र वन क्षेत्रको दिगो संरक्षणमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले जुरिस्डिक्सनल रेडप्लस उत्सर्जन न्यूनीकरण सम्बन्धि गाउँपालिका स्तरिय १ दिने सचेतना तथा अन्तर्क्रिया कार्यक्रम ३ वटा गाउँपालिकामा सम्पन्न भयाे ।

२०८३ जेठ ९, १० र ११ गते क्रमश उत्तरगया, कालिका र नाैकुण्डमा सम्पन्न भएकाे हाे । सामुदायिक वन उपभाेक्ता समुह, आदिवासी जनजाति महासंघ, अपाङता भएका, दलित, महिला तथा जनप्रतिनिधि तथा वातावरण शाखाका प्रमुख, पत्रकारहरूलगायत सहभागी थिए । कार्यक्रममा सहजकर्ताहरू बिनाेद सापकाेटा र कमला पाेखरेलले सहजिकरण गरेका थिए । सामुदायिक वन उपभाेक्ता महासंघ रसुवाकाे समन्वयमा भएकाे थियाे ।

रेडप्लस कार्यक्रमको महत्व, उद्देश्य र स्थानीय तहमा यसको कार्यान्वयनका पक्षहरूबारे विस्तृत जानकारी दिंदै रेडप्लस अवधारणा, नेपालमा रेडप्लससँग सम्बन्धित संरचना र आदिवासी जनजाति तथा स्थानीय समुदायको सशक्त सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने विषयमा विशेष जोड् दिइएको थियो ।

यस कार्यक्रममा सहभागी सरोकारवाला निकाय र समुदायका प्रतिनिधिहरूले वन संरक्षण, जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरण तथा स्थानीय समुदायको भूमिकाबारे आफ्नो धारणा र सुझावहरू प्रस्तुत गरेका थिए ।

रेडप्लस (REDD+) कार्यक्रमले वन विनाश र क्षयिकरण न्यूनीकरण, वनको दिगो व्यवस्थापन र कार्बन उत्सर्जन घटाउँदै जलवायु सन्तुलन कायम गर्न सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्य राखेकाे सहजकर्ता तथा फेकाेफाेन बागमती प्रदेशका अध्यक्ष बिनाेद सापकाेटाले जानकारी दिए । कालिका गाउँपालिका- ३ का वडा अध्यक्ष फणिन्द्र प्रसाद न्याैपाने, नाैकुण्ड गाउँपालिका- ३ का वडा अध्यक्ष नाेकेन्द्रदेव माेक्तान, उत्तरगया गाउँपालिका उपाध्यक्ष चमेली गुरूङ लगायतका सहभागीहरूले अहिलेकाे जल्दाे बल्दाे र नयाँ विषयमा जानकारी भएकाे बताए ।

सो अवसरमा जलवायु परिवर्तन, वन विनाश र क्षयीकरणका कारणहरू, रेडप्लस (REDD+)कार्यक्रम, तथा लिफ कार्यक्रम (LEAF) अन्तर्गत लाभ वितरण प्रक्रिया जस्ता विषयहरूमा गहन छलफल गरिएको थियो।्र

रेडप्लस कार्यक्रमको उद्देश्य, कार्यान्वयनको चरण, वन संरक्षणको भूमिकासँगै कार्वन व्यापार र लाभांश वितरणको विषयमा विस्तृत जानकारी गरिएको थियो । सो अवसरमा सहभागीहरुबीच वन संरक्षणको भूमिकासँगै पालिका स्तरमा वनको दिगोपना, वातावरणीय सचेतना र जलवायु प्रतिरोधात्मक विकास योजनाको विषयमा ३ वटै गाउँपालिकामा छलफल गरिए सहजकर्ता कमला पाेखरेलले बताइन् ।

बीउ उत्पादन प्रबिधि सम्बन्धी कृषक तालिम सम्पन्न

 

 रसुवा, श्री धैबुड कालिका साना किसान कृषि सहकारी संस्था लि रसुवाको शेयर सदस्यहरुलाइ बीउ उत्पादन प्रबिधि सम्बन्धि कृषक तालिम कालिकास्थानमा सम्पन्न भयाे ।

नेपाल सरकार नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद, राष्टिय बाली प्रजनन् तथा आनुवंशिक अनुसन्धान केन्द्र खुमलटार ललिलपुरले राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषकाे आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग तथा कालिका गाउँपालिका कृषि शाखाको समन्वयमा श्री धैबुड। कालिका साना किसान कृषि सहकारी संस्था लि रसुवाका शेयर सदस्यहरुका लागि बीउ उत्पादन प्रबिधि सम्बन्धी कृषक तालिम सम्पन्न भएकाे हाे ।

तालिममा धान बाली बारे विज्ञ डा उज्वल सिंह कुसबाह, मकै बाली बारे जीवन श्रेष्ठ र काेदाे तथा गहुँबाली बारे कृष्णहरि घिमिरेले सहजिकरण गरेका थिए ।

नाैकुण्डमा ५४ जनाले गरे रक्तदान

रसुवा, नौकुण्ड गाउँपालिकाकाे आयाेजनामा नेपाल रेडक्रस , नेपाल स्वयंसेवी रक्तदाता समाज र कालिका हिमालय Slc ५६ ब्याचकाे सहकार्यमा भएको रक्तदान कार्यक्रममा ५४ जनाले रक्तदान गरे ।

स्वास्थ्य शाखा प्रमुख अणप्रसाद पौडेल पहिलो रक्तदाता भएभने गाउँपालिका उपाध्यक्ष चन्द्रबहादुर गलान, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सूर्यबहादुर तामाङ, लगायत जनप्रतिनिधिहरु, कर्मचारी , स्थानीय गरी ५४ जनाले रक्तदान गरेका थिए ।

एइइमा जिल्ला प्रथम छात्रा सोनिया तामाङ सम्मानीत

रसुुवा, माध्यामिक शिक्षा परीक्षा नतिजा मा ४ जिपिए ल्याई जिल्ला प्रथम हुनु भएको नमुना एभरग्रिन ईङलिस वोडिङ स्कुल का छात्रा सोनिया तामाङलाई गोसाईकुण्ड गाउँपालिकाले सम्मान गरेको छ ।

गोसाईकुण्ड गाउँपालिका भित्र रहेका विघालय मन अध्ययनरत छात्रा सोनिया तामाङ धुन्चे स्थित नमुना एभरग्रिन ईङलिस वोडिङ स्कुल को छात्रा हुन ।उनलाइ सम्मान गरिएको हो ।

नेपाल भरिको गाउँपालिकाहरू मध्ये रसुवाको गोसाइकुण्ड गाउँपालिका प्रथम भएको छ र उक्त गाउँपालिका भित्रका चार विधालय रसुवा मावि धुन्चे,कोमिन श्यामेवाङफेल मावि स्याफ्रुवेसी, नमुना एभरग्रिन वोडिङ स्कुल र हाईल्याण्ड मावि धुन्चे रहेको छ ।र जुन विघालयले सतप्रतिशत विधार्थि उर्तिण गरेका थिए ।

गुमेको दृष्टि फर्किएपछि ५२ जना खुसी

 

रसवा, दृष्टि गुमाएका ५२ जनाले कालिकास्थानमा भएको आँखा सिविरमा भएको शल्यक्रियाबाट दृष्टि र्फिएपछि खुसी भएका छन् ।

तीलगंगा आँखा प्रतिष्ठान, तिलगंगा सामुदायिक आँखा केन्द्र र नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रसुवाको संयुक्त आयोजना सञ्चालित विशेष शल्यक्रिया शिविरमार्फत जिल्लाका ५२  जना बिरामीको सफलतापूर्वक दृष्टि फर्काइएको हो ।

मोतियाबिन्दु र आँखामा मासु पलाउने जस्ता आँखाका समस्याका कारण दृष्टि गुमाएका व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरी आँखा शिविर आयोजा गरिएको नेपाल रेडक्रस सोसाइटी रसुवाका सभापति बाबुलाल तामाङले बताए । मोतियाबिन्दुका कारण १८ वर्षदेखि आफुले नदेखेको सिविरमा अप्रेसन आँखा देखेपछि निकै खुसी लागेको कालिका गाउँपालिका–३ का कृष्ण बहादुर बिश्वकर्माले बताए ।

शिविरमा तिलगंगाका विशेषज्ञ नेत्ररोग डा.इन्दिरा पौडेल नेतृत्वको टोली र स्थानीय प्राविधिकहरूको सक्रियतामा ५२ जनाको मोतियाबिन्दु, ४ जनाको दुवै आँखामा मोतियाबिन्दु भएको बिरामीको सफल शल्यक्रिया गरिएको सामुदायिक आँखा केन्द्र रसुवाको प्रमुख उर्मिला तामाङले जानकारी दिइन् ।

जिल्लाका विभिन्न ७ स्थानमा सञ्चालित आँखा परीक्षण शिविरमा सहभागी भएका ७ सय ९५ जना मध्येबाट ५२ जनालाई शल्यक्रियाका लागि छनोट गरेर सो शिविरमा सहभागी गराएर आँखा अप्रेसन गरी दृष्टि फर्किएको प्रमुख तामाङले जानकारी दिइन् ।

ठूलाेगाउँमा ‘सती घाँटु नाच’ जाेगाउँदै स्थानीय

रसुवा, उत्तरगया गाउँपालिका–३, ठूलोगाउँस्थित ठूलो आँगनमा बुद्ध पूर्णिमाको अवसर पारेर वर्षेनी नाचिने ‘सती घाँटु नाच’ यस वर्ष पनि भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ ।

विधिपूर्वक पूजा–अर्चना गरी सुरु गरिएको यो नृत्य तीन दिनसम्म सञ्चालन गरिएको थियो । नाच्ने स्थान ९चँदुवा० निर्माणका लागि निश्चित विधिअनुसार फिकुरीको लेकबाट धुपीको काठ ल्याएर तयार पारिएको स्थानीयहरूले बताएका छन् ।

गुरुङ समुदायको पहिचान बोकेको यस नृत्यलाई केवल मनोरञ्जन मात्र नभई गहिरो आध्यात्मिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको सांस्कृतिक सम्पदाका रूपमा लिइन्छ । पौराणिक कथामा आधारित यो लोकनृत्य पछिल्लो समय लोप हुने अवस्थामा पुगे पनि स्थानीय समुदाय यसको संरक्षणमा सक्रिय देखिएका छन् ।

सती घाँटु नाचमा प्राचीन कालका राजा परशुराम र रानी यम्फावतीको जीवनकथा, प्रेम, युद्ध तथा वियोगलाई नाटकीय रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ । कथाअनुसार रानी यम्फावती आफ्नो श्रीमानको मृत्युपछि सती गएको प्रसंगका आधारमा यस नृत्यलाई ‘सती घाँटु’ नाम दिइएको हो ।

नृत्यको विशेषता अनुसार दुई जना कुमारी कन्यालाई कुवा वा धारामा स्नान गराई शुद्ध बनाइन्छ । त्यसपछि गुरुवा–गुरुआमाको नेतृत्वमा मन्त्र उच्चारण गर्दै देवी–देवताको आवाहन गरिन्छ र ती कुमारीहरूमा दैवी शक्ति प्रवेश गरेको विश्वास गरिन्छ । यसरी देवीको अंश चढेको कुमारीलाई ‘घाँटुसारी’ भनिन्छ । उनीहरू रजस्वला नभएका र धार्मिक रूपमा शुद्ध हुनुपर्ने मान्यता रहेको छ ।

नाचका क्रममा गुरुवा–गुरुआमाले गीत गाउँदा गीतबाट घाँटुसारीहरूको आँखा बाधिन्छ । जसलाई स्थानीय भाषामा ‘घाँटु जगाउने’ भनिन्छ । नृत्यमा कुमारीहरूलाई राजा र रानीको रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ । उनीहरूलाई छिटको गुन्यू, चोली, पटुकी र घलेक लगाइने तथा शिरमा विभिन्न रङका फूलले सजाइन्छ ।

पौराणिक कथाअनुसार नृत्यमा राजा सिकार खेल्न जंगल जाने, मृग सिकार गर्ने प्रयास गर्ने र अन्ततः राजाको मृत्यु भएपछि रानी पनि सती जाने कथा प्रस्तुत गरिन्छ । यसले प्रेम, समर्पण र विरहको भाव झल्काउँछ ।

नाच अवलोकन गर्न तथा आशीर्वाद लिन छिमेकी गाउँहरूबाट ठूलो संख्यामा दर्शकहरू भेला हुने गरेका छन् । विशेषगरी रानी सती जाने दृश्य प्रस्तुत हुँदा वातावरण अत्यन्त भावुक बन्ने गर्दछ ।

स्थानीय युवा क्लब तथा आमा समूहहरूले यस सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा सक्रिय भूमिका खेल्दै आएका छन्, ताकि परम्परा आगामी पुस्तामा हस्तान्तरण हुन सकोस् ।

नाचको अन्तिम दिन घाँटुलाई गाउँ नजिकैको देउरालीमा लगेर विसर्जन गरिन्छ र सामूहिक रूपमा दही–चामल खाएर कार्यक्रम समापन गरिन्छ ।

स्थानीय तहको असल अभ्यास तथा सिकाई सम्बन्धी अनुभव आदान प्रदान

 

रसुवा, स्थानीय तहको असल अभ्यास तथा सिकाई सम्बन्धी अनुभव आदान प्रदान कार्यक्रम गरिएको छ । आईतवार जिल्ला समन्वय समिति रसुवाद्धारा आयोजित कार्यक्रममा जिल्लामा रहेका पाँच गाउँपालिकाको असल अभ्यास तथा सिकाई सम्बन्धी अनुभव आदान प्रदान गरिएको हो ।

संविधान सभा सदस्य छोवाङ तेन्जीन तामाङले कार्यक्रमको उद्धघाटन गर्नुहुँदै विशेष गरी स्थानीय तहले गरेका विविध क्षेत्रका काम र असल अभ्यास तथा सिकाईले जिल्लाको गतिविधिहरुमा जानकारी लिने मौका पाएको र थप जनतालाई प्रत्यक्ष र फाईदा पुग्ने कार्यक्रम गर्न स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतहरुलाई अनुरोध गरे ।  

संघीयताको मर्मअनुसार स्थानीय तहहरूले नागरिकसँग नजिक रहेर प्रभावकारी सेवा प्रवाह गर्न जरुरी रहेको भन्दै उहाँले असल अभ्यासहरूको साझा प्रयासले समग्र जिल्लाको विकासमा मद्दत पुग्ने बताउनुभयो । तीनै तहका सरकारबीच समन्वयको आवश्यकता छ । योजना निर्माण, श्रोत व्यवस्थापन, जनशक्तिको क्षमता अभिवृद्धि र व्यवस्थापनका विषयमा संघ र प्रदेश सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने, उनले बताए । 

यस्तै जिल्ला समन्वय समिति रसुवाका प्रमुख अशोक कुमार घिमिरेले कार्यक्रममा बोल्दै विशेषगरी स्थानीय तहले गरेका विविध काम र असल अभ्यास तथा सिकाईले जुन अनुकरणीय होस् जसलाई आदानप्रदान गर्न सकियोस् भन्ने मुख्य उदेश्य रहेको बताए । स्थानीय तहको असल अभ्यास सम्बन्धी अनुभव आदान प्रदान कार्यक्रमले एक अर्का स्थानीय तहबाट सिक्ने अवसर सिर्जना गर्नुका साथै सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी, उत्तरदायी र नागरिकमुखी बनाउन सहयोग प्रदान गर्ने उनले जोड् दिए । 

जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख घिमिरेले स्थानीय तहको ‘असल अभ्यास तथा सिकाई सम्बन्धी अनुभव आदान प्रदान कार्यक्रमले आगामी दिनमा नयाँ असल काम गर्न प्रेरित गर्ने बताए । सुशासनसँग सम्बन्धित विभिन्न विषयगत क्षेत्रहरूमा स्थानीय तहहरूबाट अनुभवको आदानप्रदान हुने यस अन्तक्रिया कार्यक्रमबाट स्थानीय तहको सेवा प्रवाह सुधारका हुने विश्वास लिइएको उनले बताए ।  

कार्यक्रममा सहभागी यस जिल्लाका स्थानीय तहका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत तथा प्रतिनिधिहरुले पालिकामा भए गरेका विविध कामहरु मध्येको एक उत्कृष्ट कार्यक्रमको असुल अभ्यासको बारेमा जानकारी गराए । 

यस जिल्लाको आमाछोदिङमो गाउँपालिकाले प्राङगारिक खेती प्रवद्र्धन कार्यक्रम अन्तरगत गाउँपालिका भर भएका रैथाने बाली, खाद्यन्न र पशुपालन सम्बन्धी गाउँपालिकाले कृषि बजारीकरण जस्तो महत्त्वपूर्ण अनुकरणीय अभ्यास गरेको गाउँपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशाासकीय अधिकृत ऋषिकेश अधिकारीले जानकारी दिए । यस्तै अर्को कालिका गाउँपालिकाले ब्यवसायीमा आधारित खेती प्रवद्र्धन कार्यक्रम अन्तरगत पािलका भर भएका बाली, खाद्यन्न र पशुपालन सम्बन्धी गाउँपालिकाले कृषि बजारीकरण जस्तो महत्त्वपूर्ण अनुकरणीय अभ्यास गरेको पालिकाका प्रमुख प्रशाासकीय अधिकृत धर्मराज न्यौपानेले जानकारी दबताए । 

त्यस्तै, उत्तरगया गाउँपालिकाले समुहमा आधारित “उत्तरगया कृषि तथा पशु उद्यमशीलता विकास परियोजना” कार्यक्रम गरिएको असल अभ्यासको गाउपालिकाका प्रमुख प्रशाासकीय अधिकृत होमनाथ दाहालले जानकारी दिए । साथै नौकुण्ड गाउँपालिकाका साहयक स्तर पाचौ कृषि प्राविधिक केशब प्रसाद बजगाँईले आफ्नो गाउँपालिकाले कफी खेती प्रवद्र्धन कार्यक्रम अन्तरर्ग पकेट क्षेत्र नै घोषणा गरी १० टन कफी उत्पादन गरी सकेको सुनाए ।  

यस्तै गोसाईकुण्ड गाउँपालिकाले भने अन्य गाउँपालिकोका तुलनामा अलि फरक जनतालाई सेवा प्रभाह गरेको अभ्यास प्रस्तुत गरेका थियो । गोसाईकुण्ड गाउँपालिकाले यो पालिका अन्य पालिका भन्दा चिसो भएकोले बृद्ध बद्धा, दिर्घारोगी र असक्तहरुलाई स्वस्थ्य परिक्षण तथा निमोनिय खोप प्रदान कार्यक्रम गरिएको पालिकाका प्रमुख प्रशाासकीय अधिकृत सुरेश भट्टराईले जानकारी दिए । 

कार्यक्रममा प्रदेश सभा सदस्य इन्द्रप्रसाद गोतमे जगतजंग, उत्तरगया गाउँपालिका अध्यक्ष माधब अर्याल , गोसाईकुण्ड गाउँपालिका अध्यक्ष कैसाङनुर्पू तामाङ, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, रसुवाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी द्रुव प्रसाद अधिकारी, पालिका उपप्रमुखहरु र विभिन्न कार्यालय प्रमुख, सञ्चारकर्मीहरु कार्यक्रममा सहभागी थिए । सो कार्यक्रमको सहजीकरण जिल्ला समन्वय अधिकारी राजेन्द्र प्रसाद आचार्यले गरेका थिए  ।

वनजङ्गललाई प्रभावकारी संरक्षण गर्दै फलफूलबाट आर्थिक लाभ लिनु पर्छ : मन्त्री केसी

रसुवा, जिल्लामा सामुदायिक वन व्यवस्थापनलाई थप सुदृढ बनाउँदै स्थानीय समुदायको आयआर्जनसँग जोड्न आग्रह गरिएको छ । यहाँको त्रिशूलीपारीका वनजङ्गललाई प्रभावकारी संरक्षण गर्दै फलफूलबाट आर्थिक लाभ लिने लक्ष्यसहित छलफल अगाडि बढाइएको पनि डिभिजन वन कार्यालयाले जनाएको छ । 

त्यसका लागि शुक्रबार ‘रसुवाका सामुदायिक वनको वर्तमान अवस्था, चुनौती, अवसर तथा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव’ विषयक अन्तरक्रिया आयोजना गरी सुझाव सङ्कलन गरिएको डिभिजन वन अधिकृत शम्भु तामाङले जानकारी दिनुभयो । 

          

कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका वन तथा वातावरणमन्त्री भरतबहादुर केसीले वन संरक्षणलाई फलफूल तथा आयमूलक बिरुवा रोपनमार्फत स्थानीय समुदायको आर्थिक अवस्था सुधार गरिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँले सामुदायिक वनलाई उत्पादनमुखी र व्यवस्थित बनाउन आग्रह गर्नुभयो । 

मन्त्रालयका सचिव डा केदार बरालले जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरणमा वनको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेकाले वृक्षरोपण, संरक्षण नीति कार्यान्वयन र समुदायको सक्रिय सहभागितामा जोड दिनुपर्ने बताउनुभयो ।

 कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख अशोककुमार घिमिरे,  प्रदेशसभा सदस्य इन्द्रप्रसाद गोतामे, सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी द्रुवप्रसाद अधिकारीलगायतले आफ्नो धारणा राख्नुभएको थियो ।

रसुवामा ३६ लाखको भेपसहित कन्टेनर चालक पक्राउ

 रसुवा, सदरमुकाम धुन्चेमा करिब ३६ लाखको भेपसहित कन्टेनर चालक पक्राउ परेका छन्। पक्राउ पर्नेमा आमाछोदिङमो गाउँपालिका(५ का ३४ वर्षीय रविन्द्र श्रेष्ठ रहेका छन् । 

टिमुरेबाट काठमाडौंतर्फ जाँदै गरेको ना ६ ख ८०२७ नम्बरको कन्टेनरको क्याबिनमा ४३६ थान भेप फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाले जनाएको छ। उक्त भेपको मूल्य ३५ लाख ९० हजार रहेको प्रहरीले जनाएको छ। 

धुन्चेस्थित अस्थायी प्रहरी पोस्ट धुन्चेबाट खटिएको प्रहरीको नियमित चेकिङ गर्ने क्रममा भेपसहित चालकलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो। उनलाई  थप अनुसन्धान तथा आवश्यक कारबाहीका लागि रसुवा भन्सार कार्यालय बुझाइएको छ।

रसुवामा ‘याक तथा चौँरी महोत्सव २०८३’ सम्पन्न

रसुवा, आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–३ गतलाङ स्थित पार्वती कुण्ड  पहिलो पटक आयोजना गरिएको ‘याक तथा चौँरी महोत्सव २०८३’ सम्पन्न भएको छ । महोत्सव बैशाख १३ देखि १५ गतेसम्म तीन दिन सञ्चालन भएको थियो ।

आमाछोदिङ्मो गाउँपालिकाको सहयोगमा याक तथा चौँरीको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्दै स्थानीय पर्यटन, कला–संस्कृति तथा पशुपालन व्यवसायलाई टेवा पुर्‍याउने उद्देश्यले महोत्सव आयोजना गरिएको हाे । 

महोत्सवको पहिलो दिन सयौँ चौँरी महोत्सव स्थलमा प्रदर्शन गरिएको थियो । साथै, उत्कृष्ट चौँरीपालक किसानलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरिएको आयोजकले जनाएको छ ।

महोत्सवका अवसरमा पालिकास्तरीय सांस्कृतिक प्रतियोगिता तथा म्याराथन प्रतियोगिता पनि आयोजना गरिएको थियो । समापन समारोहमा स्थानीय तथा राष्ट्रिय कलाकारहरू सुमन घले, शिशिर थोक्रा र छेवाङ तामाङले विशेष सांगीतिक प्रस्तुति दिएका थिए ।

महोत्सव अवधिभर चौँरीजन्य परिकारको प्रदर्शनीका साथै भेडाको ऊनबाट घरेलु रूपमा तयार गरिएका राडी, पाखी, गलैँचा, स्वेटर, टोपी तथा पटुकाजस्ता सामग्री बिक्रीका लागि राखिएको थियो । 

युवा पलायन बढ्दै जाँदा पुस्तौँदेखि चल्दै आएको चौँरीपालन पेशा संकटमा परेको र चरन क्षेत्रको अभावका कारण उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा चौँरी गोठ घट्दै गएको सन्दर्भमा संरक्षणको सन्देश दिन तथा चौँरीजन्य उत्पादनको बजार विस्तार गर्ने उद्देश्यले महोत्सव आयोजना गरिएको महोत्सव मूल समितिका संयोजक तथा  आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–३ का वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र तामाङले जानकारी दिए । 

यस क्षेत्रका बासिन्दाको प्रमुख आयस्रोत कृषि तथा पशुपालन भएकाले महोत्सवले किसानलाई थप हौसला मिलेको स्थानीय फुर्पुसिङ्गी तामाङले बताए । 

याक र चौँरी पालनका लागि चरिचरण क्षेत्र प्रसस्त भएको, ठाँउमा चिज उत्पादन केन्द्र भएकोले बजार र अवसर दुवै भएकोले चौँरी पालनलाई प्रोत्साहन गर्न कार्यक्रम, संरक्षण र प्रवद्र्धनमा जोड् दिने प्रमुख अतिथि प्रतिनिधि सभा सदस्य माेहन आचार्यले बताए । 

महोत्सवले हिमाली क्षेत्रको जनजीवन, परम्परा र उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गर्दै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक आकर्षित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका  खेलेकाे आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका अध्यक्ष बुचुङ तामाङले बताए ।

सामुदायिक वन वातावरण संरक्षणका लागि बागमती प्रदेश स्तरिय अनुभव आदानप्रदान सम्पन्न

रसुवा, सामुदायिक वन उपभोक्ता महासङघ नुवाकोटको आयाेजना तथा लिखु गाउँपालिकाकाे सहयाेगमा वन सरक्षण बारे बागमती प्रदेश स्तरिय अनुभव आदान प्रदान कार्यक्रम सम्पन्न भयाे ।                 

लिखु गाउँपालिका अध्यक्ष ध्रुब श्रेष्ठकाे प्रमुख आतिथ्यतामा भएको कार्यक्रम जिल्ला महासङ्घ नुवाकोटका अध्यक्ष सम्झना सेढाई महासङ्घका केन्द्रीय काेषाध्यक्ष शान्ता न्यौपाने , बागमती प्रदेश अध्यक्ष विनाेद सापकोटालगायतले आफ्नाे धारणा राखेका थिए । 

दाेस्राे सत्रमा भएको छलफलमा लिखुका समुहका समस्या तथा बागमती प्रदेशकाभरका पदाधिकारी र जिल्ला अध्यक्षहरु तथा सहभागीहरुले सामुदायिक वनका समस्या र समाधानका उपाय बारे छलफल गरेका थिए ।  त्यसैगरी नुवाकोटमा सामुदायिक वन उपभोक्ता महासङघ बागमती प्रदेश समितिकाे ९ औ पूर्ण बैठक समेत सम्पन्न भएको प्रदेश अध्यक्ष बिनाेद सापकोटाले बताए । 

बागमती प्रदेशले वातावरण मैत्री कानुन बनाएको मन्त्री केसी

रसुवा , नीजि जमिनकाे रुख काट्न र वन तथा वातावरण मैत्री कानुनी तर्जुमा गरेका बागमती प्रदेश सरकनरका वन तथा वातावरण मन्त्री भरत केसीले कताए ।         

वन वातावरण तथा जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि सराेकारवालाहरु बीच रसुवामा भएको अन्तर्क्रयामा मन्त्री केसीले साे कुरा वताएका हुन् । बागमती 'रसुवाका सामुदायिक वनको बर्तमान अबस्था, चुनौती, अवसर र आगामी कार्यदिशा' तथा जलवायु परिवर्तनको चुनौती र हिमाली जनजीवनमा पारेको असर विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम 

बागमती प्रदेशका वन तथा वातावरण मन्त्री माननीय भरत बहादुर के.सी.को प्रमुख आतिथ्यता तथा  प्रदेश माननीय इन्द्र प्रसाद गोतामे, वन मन्त्रालयका सचिव केदार बराल, फेकाेफाेन केन्द्रीय काेषाध्यक्ष शान्ता न्यौपाने , बागमती प्रदेश अध्यक्ष बिनाेद सापकोटालगायतका बक्ताले आफ्नाे धारणा राखेमा थिए ।  

कार्यक्रममा विषयगत प्रस्तुति तथा सराेकारवालाहरु बीच अन्तर्क्रया भएको थियाे । कार्यक्रम रसुवाका ५ गाउँपालिका भित्रका सामुदायिक वन उपभोक्ता समुहका प्रतिनिधि १३ जिल्लाका सामुदायिक वन उपकाेक्ता महासङ्का अध्यक्ष तथा पदाधिकारी सहभागी थिए ।

उद्घाटन सत्र पछि डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख शम्भु तामाङले जलस्राेतकाे संरक्षण र उपयाेग बारे प्रस्तुति गरे । सामुदायिक वनकाे जिल्लाकाे अवस्था बारे जिल्ला महासंङघ अध्यक्ष हेमनाथ खतिवडा, जलवायु परिवर्तन बारे वन मन्त्रालयका सचिव केदार बरालले प्रस्तुति गरेका थिए । 

अस्ट्रेलियाबाट कालिका हिमालय माध्यमिक विद्यालयलाई नगद ४ लाख ५० हजार सहयाेग प्रदान

 

कालिकास्थान , रसुवा ट्रेक्स एण्ड एस्पीडिसन प्रालिको पहल र अस्ट्रेलिया स्थित रेडम हाउस (Reddam House) को विशेष सहयोगमा कालिका गाउँपालिका -२ कालिकास्थानमा रहेकाे कालिका हिमालय माध्यमिक विद्यालयलाई नगद ४ लाख ५० हजार सहयाेग प्रदान गरेका छन् ।

एक कार्यक्रमका बीच नगद तथा विभिन्न शैक्षिक र खेलकुद सामग्रीहरू रेडम हाउसका डेपुटी हेड मास्टर निक जोली (Nick Jolly) ले कालिका हिमालय माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राधा पाण्डेलाई हस्तान्तरण गरे ।

दुई थान ल्यापटप तथा खेलकुद सामग्रीहरू टेबल टेनिस बोर्ड (१ सेट), क्रिकेट सेट २ थान र अन्य खेलकुदका सामानहरू। वाद्यवादन: हारमोनियम १ थान र बाँसुरी ४ थान शैक्षिक सामग्रीहरू शिक्षक डायरी तथा अन्य आवश्यक स्टेसनरी रहेकाे छ । विगत लामो समयदेखि रसुवाकाे शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएका समाजसेवी बलराम न्यौपानेले यस्ताे खाले सहयोग निरन्तरता पाउने जानकारी दिए ।

१३ औं जिल्ला स्तरीय राष्ट्रिपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता तथा खेलकुद महोत्सव २०८३ सुरू

 

रसुवा,  जिल्ला खेलकुद विकास समिति रसुवाकाे अायाेजनामा कालिका गाउँपालिका-२ कालिकास्थानमा सञ्चालन भइरहेकाे १३ औं जिल्ला स्तरीय राष्ट्रिपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता तथा खेलकुद महोत्सव २०८३ मा ५ वटै पालिकाबाट सहभागी खेलाडीहरू मार्चपास गर्दै

आलुचिप्स र चाउमिन बनाउन सिक्दै अपाङ्गता भएका युवाहरू

 

रसुवा, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि १५ दिने व्यावसायिक चाउमिन, आलु चिप्स तथा बजारीकरण तालिममा भूभिघर कालिकास्थानमा सुरु भएको छ । 

नौकुण्ड गाउँपालिकाबाट आएकी सेतीमाया तामाङले भनीन् अपाङ्गता भएकाले पनि सिप सिकेर आफ्नो जिविका सहज रुपमा चलाउन सक्ने भएको बताइन् । उनले भनीन् खुसीहुँदै म अब चाउमिन र आलु चिप्स बनाउन सक्छु । उनीहरुलाइ स्थानीय प्रशाइ रुम्बा र दोलखाका प्रशिक्षक बिक्रम खडका तालिम दिइरहेका छन् । 

अपाङ्गता भएकाहरुलाइ लक्षित गरी बागमती  प्रदेश सरकार सामाजिक विकास मन्त्रालय सामाजिक विकास शाखा, गजुरीको आर्थिक सहयोग प्राप्त गरी आलुचिप्स र चाउमिन बनाउन सिकउदै गरेको नमूना अपाङ्ग समाज, रसुवाका अध्यक्ष किसोर थिङले बताए । ०८२÷१२÷२८ गतेदेखि सुरु भएको तालिम ०८३÷०१÷१२ गतेसम्म सञ्चालन हुने उनले बताए । 

साे तालिममा नाैकुण्ड र  कालिका गाउँपालिका भित्रका १९ जना सहभागी रहेका छन् । 

रसुवामा याक तथा चाैरी महाेत्सब हुँदै

 

रसुवाको पार्वतीकुण्डमा पर्यटन प्रवर्दन गर्ने उद्देश्यले बैशाख १३ देखि १५ गतेसम्म मनाउन गईरहेकाे याक तथा चाैरी महाेत्सब विशेष कार्यक्रम सहित मनाइने भएको छ ।

आमाछोदिङमो गाउँपालिकाकाे पार्बती कुण्डमा हुने याे महाेत्सबले याक संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि महत्वपूर्ण सहयाेग मिल्नुका साथै स्थानीय पर्यटन, संस्कृति र पशुपालन प्रवर्द्धनमा समेत थप टेवा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ । उक्त कार्यक्रमलाई सभ्य र भब्यरुपले सफल बनाउनका लागि तपसिलका प्रतियोगिता कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरिने छ ।

कार्यक्रमलाइ भब्य बनाउन प्रचार तथा रैथाने परिकारका खाना र पाहुनाकाे स्वागत गरिने प्रचार प्रसार समितिका संयाेजक फुर्पुसिङ्गी तामाङले बताए ।

क) पालिकास्तरिय साँस्कृतिक कार्यक्रम प्रतियोगिता

प्रथम पुरुस्कार :- रू ३०००० नगद + ३ केजी चिज

द्वतिया पुरुस्कार :- रु २१५०० नगद + २ केजी

तेस्राे पुरुस्कार :- रु १२५०० नगद + १ केजी

चाैधाे पुरुस्कार :-रू ५००० नगद + १/२ केजी चिज

टिम दर्ता शुल्क :- रु १०००

दर्ता समय :- १२ गतेकाे बेलुका १० बजेसम्म खुल्ला रहने छ।

ख) पालिकास्तारिय मिनी म्याराथन प्रतियोगिता

प्रथम पुरुस्कार :- १०००० नगद + २ केजी चिज

दाेस्राे पुरुस्कार :- ६००० नगद + १ केजी चिज

तेस्राे पुरुस्कार :- ३००० नगद + १/२ केजी चिज

चाैधाे पुरुस्कार :- १००० नगद + १/२ केजी चिज

दर्ता शुल्क :- रु ५००

दर्ता समय :- १२ गते बेलुबा ५ बजेसम्म खुल्ला रहनेछ ।

नाेट:- सबै बिजय कलाकारहरुलाई प्रमाणपत्र सहित सम्मानित गरिने छ । अन्य उपस्थित कलाकारहरुलाई आयाेजककाे निर्णय अनुसार व्यबस्थापन गरिने वेहाेरा समेत जानकारी गराईन्छ । साथै थप मनाेरञ्जान कार्यक्रमहरुकाे लागि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारहरुबाट पनि साँस्कृतिक कार्यक्रमहरुकाे प्रस्तुतिहरुमा निरन्तरता दिनेछ ।

१३औ जिल्ला स्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता कालिकास्थानमा हुँदै

रसुवा, जिल्ला खेलकुद विकाश समितिको आयोजनमा १३औ जिल्ला स्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता तथा खेलकुद महोत्सव २०८३ बैशाख ९ गतेबाट सुरू हुने भएकाे छ ।

‘स्वास्थ्यका लागि खेलकुद, राष्ट्रका लागि खेलकुद’ भन्ने मूल नाराका साथ १३औं जिल्लास्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता तथा खेलकुद महोत्सव २०८३ रसुवाको कालिकास्थानमा आयोजना हुने भएको छ।

रसुवा जिल्ला खेलकुद विकास समितिको आयोजना तथा कालिका गाउँपालिकाको सहजीकरणमा हुने यस प्रतियोगिताले विद्यालय तहका विद्यार्थीहरूलाई खेलकुदप्रति आकर्षित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। विद्यार्थीहरूमा स्वास्थ्य, अनुशासन र सहकार्यको भावना विकास गर्दै उनीहरूलाई राष्ट्रिय खेल क्षेत्रमा स्थापित गराउने उद्देश्यले यो रनिङ शिल्ड आयोजना गरिएको हो। उद्घाटन र समापन तालिका रसुवा खेलकुद विकास समितिका अध्यक्ष विराज तामाङका अनुसार प्रतियोगिता आगामी वैशाख ९ गतेदेखि ११ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ।

समापनस् वैशाख ११ गते बागमती प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री प्रभात तामाङबाट हुनेछ। उद्घाटनस् वैशाख ९ गते बागमती प्रदेश सरकारका युवा तथा खेलकुद मन्त्री श्रीमती उर्मिला नेपालबाट हुनेछ।

तीन दिनसम्म चल्ने यस महोत्सवमा जिल्लाका पाँचवटै गाउँपालिकाहरू गोसाईकुण्ड, कालिका, उत्तरगया, नौकुण्ड र आमाछोदिङ्मोबाट छनोट भएका ३ सयभन्दा बढी खेलाडीहरूको खेलमा सहभागी हुनेछन् । साे कुरा वैशाख ४ गते कालिकास्थानमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी दिए ।

सहभागिता र व्यवस्थापन

खेल विधा अनुसारको व्यवस्थापनका लागि सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरिएको छ।

खेलाडीहरूको आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा तथा प्राथमिक उपचारका लागि कालिका गाउँपालिकाको शिक्षा शाखासँग सहकार्य गरिएको छ।

खेलाडी सम्मान र सांस्कृतिक आकर्षण

प्रतियोगितामा गत वर्ष ९२०८२० राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पदक जित्न सफल खेलाडीहरूलाई नगद सहित सम्मान गरिने कार्यक्रम छ। साथै, जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रदेश स्तरीय प्रतियोगितामा स्वर्ण पदक विजेता खेलाडीलाई ‘जिल्ला उत्कृष्ट’ घोषित गरी सो वर्षका लागि छात्रवृत्तिको व्यवस्था गरिने अध्यक्ष तामाङले जानकारी दिए ।

खेलकुदका साथै महोत्सवमा सांस्कृतिक संरक्षणलाई पनि जोड दिइएको छ। कार्यक्रममा नेपालको सर्वोत्कृष्ट तेक्वान्दो टोलीबाट डेमोस्ट्रेसन प्रदर्शन हुनुका साथै रसुवाको परम्परागत संस्कृति झल्काउने छत्रनाच, भजनकीर्तन, बाजागाजा र लामा झाँक्री नाच समेत प्रदर्शन गरिनेछ।

रसुवामा पहिलाे पटक याक दिवस

रसुवा, रसुवामा पहिलाे पटक याक दिवस मनाइएको छ । सो अवसरमा चौरी तथा याक पालक किसानहरूलाई सम्मान तथा सोलार बितरण भयो । 

नेपाल सरकार संघीय सरकारको कृषि तथा पशुपंक्षी मन्त्रालय पशुसेवा बिभागको आयोजनामा आमाछोदिङमो गाउँपालिकामा राष्ट्रिय याक दिवस मनाइएको छ । 

याक तथा चौरी महोत्सव मुल समिति आमाछोदिङमो गाउँपालिकाको सहाकार्यमा दोस्रो राष्ट्रिय याक दिवस आमाछोदिङमो गाउँपालिकास्थित पार्वतीकुण्डमा साँस्कृतिक कार्यक्रमसहित सम्पन्न गरिएको स्थानीय अगुवा फुर्पुसिङ्गी तामाङले बताए ।  

उक्त दिवसमा पशुसेवा बिभागको महानिर्देशक डा सकुन्तला श्रेष्ठले, राष्ट्रिय याक महासंघको अध्यक्ष पबिहाङ राइलगायतको उपस्थिति रहेको थियो । सो अवसरमा ५५ जना स्थानीय किसानलाइ सम्मान गरी सोलार बितरण समेत गरियो । दिवसमा याक तथा चौरी संरक्षण गरी कृषि पर्यटनको प्रवद्र्धन हुने अपेक्षा गरिएको बताइएको छ ।

रसुवामा मनाइएकाे दिवसले याक संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि महत्वपूर्ण मानिएको छ। यस दिवास मनाउनलाई याक तथा चौरी महोत्सव मूल समारोह समिति, आमाछोदिङमो–गतलाङको सहजिकरणमा हुने उक्त कार्यक्रममा याक महासंघ नेपाल, एफएओ (FAO) र इसिमोड (ICIMOD) को आर्थिक सहयोग रहेकाे थियाे ।

याक तथा चौरी पालनले हिमाली समुदायको आयआर्जन खाध्य र पोशण सुरक्षा बाताबरणीय सन्तुलन तथा प्रङगारिक खेतीका लागि सहयोग पुग्ने छ । याक तथा चौरीहरूमा चरण क्षेत्रमा देखिने रागेको समस्या पशु बीमा तथा समयमा उपचार पाउने आशा गरेकाे पशुपालन ब्यबसायीहरू बताउछन् । हिमाली क्षेत्रका तामाङ समुदायका पशुपालन ब्यबसायीहरुको प्रमुख आम्दानीको श्रोत रहेको याक चीज,घिउ तथा छुर्पी लगायतका बस्तुहरु लगायत हिमाली सभ्यता र सौन्दर्यको रुपमा रहेका याक को संरक्षण प्रबद्धनमा जोड दिन सहयोग पुग्ने संरक्षण स्थानीय बताउछन् ।

याकलाई राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा बन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०२९ ले संरक्षित बन्य जन्तुको सूचिमा राखेको छ । दिबसका अबसरमा बिभागले याकको साँस्कतिक महत्व ,स्थानीय झाँकी, तथा याक चौरी पशुपालन ब्यबसायीहरुको समस्यामा समेत छलफलको कार्यक्रम भएकाे थियाे ।

गतलाङकाे वनमा क्षेत्रमा ‘ड्रोन’बाट वनस्पतिका बीउ छरिँदै

रसुवा, आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका -३ गतलाङ  स्थित बाेङ्जाेमाने र जार्सा गाेठेन सामुदायिक वनमा डढेलोका कारण उजाड बनेको  वन क्षेत्रमा ‘ड्रोन’ मार्फत वनस्पतिका बीउ छर्ने र  पुनः हरियाली बनाइने भएको छ। 

विसं २०६५मा गतलाङ क्षेत्रको वन भीषण आगलागीको चपेटामा परेको थियो। आगोको चपेटाबाट सल्ला, लालीगुराँस, धुपी, खस्रुलगायत हजारौँ वनस्पति जलेर नष्ट भएको थियो।

डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख शम्भु तामाङले भौगोलिक असहजका भएपछि डढेलोका कारण उजाड बनेका गतलाङका वन क्षेत्रमा ड्रोनबाट वनस्पतिका बीउ छर्न लागिएको बताए। उनले भने,“स्थानीय हावापानी सुहाउँदा वनस्पतिका बीउ सङ्कलन अहिले तीव्र रूपमा भइरहेको छ। 

आगामी जेठको अन्तिम सातादेखि ड्रोन प्रयोग गरी बीउ छर्ने कार्य सुरु गरिने छ।” यसका लागि ‘इसिमोड’, वन विज्ञान अध्ययन संस्थान तथा डिभिजन वन कार्यालयबीचको त्रिपक्षीय साझेदारी समेत भएको छ।

डढेलोले प्रभावित चार सय ५५ हेक्टर क्षेत्रमध्ये पहिलो चरणमा एक सय हेक्टर जमिनमा बीउ छर्ने तालिका तय गरिएको छ। गतलाङ जङ्गलमा रहेका करिब १६ हजार गोब्रे सल्ला, ठिउरे सल्ला, लालीगुराँस तथा अन्य बहुमूल्य प्रजातिका रुख आगलागीबाट नष्ट भएको जनाइएको छ।

आर्थिक वर्ष ०७९/०८० देखि व्यवस्थापन कार्य सुरु भए पनि डढेका रुखको उचित व्यवस्थापन गर्न नसक्दा जङ्गल लामो समयसम्म पुनर्जीवन पाउन नसकेको बताइएको छ। वन पुनःस्थापनाअन्तर्गत हालसम्म ३० हजारभन्दा बढी सल्लाका बिरुवा रोपिसकिएको छ। ती मध्ये करिब २५ हजार बिरुवा रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनाले उपलब्ध गराएको वन कार्यालयले जनाएको छ।

जिल्ला वन कार्यालयको कार्यक्षेत्र समयक्रमसँगै परिवर्तन हुँदै आएको छ। विसं २०५६ सालमा लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा धेरै आधार इलाका रूपान्तरण भएपछि वन कार्यालयको कार्यक्षेत्र घटेर अहिले आठ हजार ३२१ हेक्टरमा सीमित भएको छ।

आमाछोदिङ्मो गाउँपालिकाको पाँचवटा वडा, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाको वडा नं १ तथा उत्तरगया गाउँपालिकाका वडा नं १, २ र ३ समेत नौवटा वडा छन्। हाल गठित ६८ वटा सामुदायिक वन यसअन्तर्गत संरक्षणको काम अगाडि बढिरहेको छ।

वन कार्यालयले डढेलो नियन्त्रणका चेतनामूलक कार्यक्रमलाई पनि प्राथमिकता दिएको छ। जिल्लाको भिरालो भूगोल, चैत वैशाखको हुरीबतास र दुर्गम तथा भिरालाे वनक्षेत्रका कारण आगलागी नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण बन्ने छ।

१५ दिनका लागि रसुवागढीबाट व्यावसायिक कारोबार बन्द

रसुवा,  १५ दिनका लागि रसुवागढीबाट व्यावसायिक कारोबार बन्द हुने भएको छ। स्याफ्रु-रसुवागढी सडक खण्डको स्तरोन्नतिका लागि काम सुरु हुने भएसँगै भोलिदेखि कारोबार बन्द हुन लागेको हो। 

रसुवा भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार अधिकृत तुलसी प्रसाद भट्टराईका अनुसार सडक स्तरोन्नतिका लागि हरेक महिना १५ दिन सडक बन्द हुने छ। अप्रिल, मे र जुन महिनाको पहिलो १५ दिन सडक पूर्ण रूपमा बन्द हुने छ। 

गल्छी त्रिशूली मैलुङ स्याफ्रुवेशी रसुवागढी सडक आयोजनाका अनुसार अप्रिल १ देखि १५, मे १ देखि १५ र जुन १ देखि १५ सम्म अत्यावश्यक बाहेक अन्य सवारी साधन सञ्चालनमा पूर्ण रोक लगाइएको छ। अप्रिल १ देखि चाइना एड स्याफ्रुबेसी रसुवागढी रिपियर एन्ड इम्प्रुभमेन्ट प्रोजेक्ट सुरु हुन लागेको हो। 

यस सडक खण्डको स्तरोन्नति चिनियाँ ठेकेदार सिजाङ थियनलुले गर्न लागेको हो। निर्माण पक्षले सडक बन्द गर्नुपर्ने माग गरेकाले उक्त निर्णय गरेको योजनाले जनाएको छ। योजनाका अनुसार यस खण्डमा अति अप्ठ्यारो र अति नै जोखिमयुक्त ठाउँहरूमा निर्माण कार्य गर्दा निर्माण सामग्री तथा मेसिनरी राख्नुपर्ने, छिटोभन्दा छिटो प्रगति हासिल गर्न तथा सुरक्षाको दृष्टिकोणले सडक बन्द गरेर निर्माण कार्य गर्नका लागि सडक बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आएको हो। 

नागरिकको सामान्य जनजीवन प्रभावित नहुने गरी आपतकालीन र अति आवश्यक सवारीसाधनहरू सञ्चालनमा निर्माण व्यवसायीले सहजीकरण गर्नेछन्। यस अवधिमा अन्य सवारीसाधनहरू भने सञ्चालन गर्न पाइने छैन। 

स्याफ्रु–रसुवागढी सडकको दूरी १७ किलोमिटर रहेको छ। जसमा चिनियाँ पक्षले १५।८ किलोमिटर स्तरोन्नति गर्ने छ। यो अहिले एक लेनको कच्ची सडक हो। चिनियाँ पक्षले कालोपत्रे सहितको दुई लेनको सडक बनाउने छ।  

२०७७ चैतबाट चिनियाँ पक्षले स्तरोन्नति गर्ने योजना अघि सारेको थियो। नेपाली पक्षले गर्नुपर्ने काम समयमा नै नसकिएको र कोभिड–१९ का कारण काम पछि धकेलिएको थियो।