भूमिहीन दलित र भूमि अधिकार : नीति र कार्यान्वयनको चुनौती विषयक संवाद्

चितवन, सामुदायिक आत्मनिर्भर सेवा केन्द्रलगायत ९ वटा दलित, भूमि र मानव अधिकारको क्षेत्रमा कार्यरत संस्था एवं सङ्गठनको अयोजनामा आज 'भूमिहीन दलित र भूमि अधिकार : नीति र कार्यान्वयनको चुनौती विषयक संवाद् कार्यक्रम' भयो । मानव अधिकार राष्ट्रिय महाभेला-२०२५, सन्दर्भमा आयोजित कार्यक्रममा भूमिहीन दलित प्रतिनिधिहरु, दलित भूमिहीनता अन्त्य गर्न क्रियाशील संघ सङ्गठनका प्रतिनिधिहरु, जेनजी समूहका प्रतिनिधिहरु, भूमि अधिकार मञ्चका अभियन्ता एवं सदस्य तथा यस क्षेत्रका सरोकारवाला प्रतिनिधिहरुसमेत ८५ (४७ महिला, ३३ दलित, २१ जनजाति) जना सहभागी भएका थिए । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग कार्यालय आयोजना गरिएको कार्यक्रममा दलित भूमिहीनता सम्बन्धमा गरिएको दुई अध्ययन (सामुदायिक आत्मनिर्भर केन्द्रबाट डा. सुरेश ढकाल र विश्वास नेपाली र र नाफान पवन ढकालबाट) को सार प्रस्तुती गरिएको थियो । समुदायबाट सहभागी भएका ४ जना भूमिहीन दलित अगुवाहरुले सङ्घर्षपूर्ण अनुभूति सुनाएका थिए । त्यसपछि विभिन्न सरोकारवालाको सहभागितामा निर्धारित विषयमा प्यानल छलफल गरिएको थियो । प्यानल छलफलमा राष्ट्रिय दलित आयोगका अध्यक्ष मा. देवराज विश्वकर्मा, भूमि समस्या समाधान आयोगका विज्ञ सदस्य, डा. जगत बस्नेत, भूमि व्यवस्था सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सहसचिव एवं प्रवक्ता, गणेशप्रसाद भट्ट, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका उपसचिव, श्यामबाबु काफ्ले, वरिष्ठ अधिवक्ता, राजुप्रसाद चापागाइँ, दलित नागरिक समाजका संयोजक, मोती लाल नेपाली, राष्ट्रिय भूमि अधिकार मञ्च नेपालका अध्यक्ष ल्यामबहादुर दर्जी, दलित गैरसरकारी संस्था महासंघका अध्यक्ष जेवी विश्वकर्मा, अधिवक्ता देवी सुनार, नाफानका कार्यकारी निर्देशक भोला भट्टराई सहभागी हुनु भइ दलित भूमिहीता र यसको अन्त्य र उनीहरुको समृद्ध जीवनको विषयमा नीतिगत समीक्षा वर्तमान अभ्यास र आगामी बाटोको विषयमा गहन छलफल तथा अनुभूतिहरु आदान प्रदान गरिएको थियो । कार्यक्रमको सहजीकरण सामुदायिक आत्मनिर्भर केन्द्रबाट अभियान संयोजक सुष्मा न्यौपाने र प्यानल सहजीकरण नेपाल महिला एकता समाजबाट कार्यक्रम व्यवस्थापक सावित्री थापाले गर्नुभएको थियो । झण्डै ४ घण्टा चलेको कार्यक्रममा भूमिहीन दलितका जग्गा अधिकार र यसबाट परेको असर र समाधानको लागि राज्यले दिनुपर्ने ध्यानको विषयमा सहभागी अधिकारवाला तथा सरोकारवालाहरुले निकै आवाज उठाएका थिए । सहभागीहरुबीच भएको अन्तरक्रियात्मक छलफलमा भूमिहीन दलितको भूमि अधिकारको सन्दर्भमा सघन कार्य गर्न निम्न सुझावहरु प्राप्त भएको छ • भूमिहीन दलितको आर्थिक र सामाजिक अवस्था कमजोर छ । उनीहरु शिक्षा र रोजगारीको अवसरबाट समेत वञ्चित छन् । जीविकाको लागि कठोर परिश्रम गर्न बाध्य छन् । बसोबास सुरक्षित छैन । • भूमिहीन दलितलाई सुरक्षित घरबास र खेती गर्ने दलित परिवारलाई पर्याप्त जग्गा राज्यले सुनिश्चित गर्नुपर्छ । अहिलेको कानुनअनुसार राज्यले भूमिहीन परिवारलाई दिने भनेको जग्गाको क्षेत्रफल साह्रै सानो भएकाले भूमिहीन दलित परिवारको दीर्घकालिन समाधान हुँदैन त्यसैले कानुन संशोधनमा आवाज उठाउनु जरुरी छ । • भूमिसम्बन्धी अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने र दलित अधिकारको क्षेत्रमा कार्यरत सङ्गठनहरुको सहकार्य जरुरी छ । सङ्गठित आवाज उठाउन सकियो भने मात्रै दलित भूमिहीनता अन्त्य भइ समृद्धिको बाटो सम्भव छ । • नयाँ राजनीतिक परिवेशमा पनि सर्वोच्च अदालतले भूमि समस्या समाधान आयोगलाई काम गर्न पाउने गरी आदेशद्धार व्युउँताएको हुँदा यो अवसरलाई आयोग र भूमि अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशील सङ्गठनहरु र स्वयम् भूमिहीन समुदायले पनि सदुपयोग गर्नुपर्छ । र सबैले राज्यलाई सकारात्मक दबाब सिर्जना गरी छिट्टै सम्पूर्ण भूमिहीन दलितलाई भूमिको अधिकार दिलाउन भूमिका खेल्न जरुरी छ । • देशभरका भूमिहीन दलितहरुलाई सङ्गठित हुन समुदाय जागरण ल्याउनुपर्छ । दलित-गैरदलितबीचको सहकार्य र संवाद् बढाउनुपर्छ । • राज्यले बनाउने नीति निर्माणमा भूमिहीन दलितहरुको प्रतिनिधित्व छैन । कार्यान्वयन गर्ने ठाउँमा पनि भूमिहीन दलितहरुको प्रतिनिधित्व नभएकाले भएको नीतिहरु प्रभावकारी कार्यान्वयन नभएको हो । यसको लागि राज्यको उचित ध्यानकर्षण गरी जसको सवाल उसकै अगुवाइ हुने वातावरण गराउनुपर्छ र सोअनुसार नीतिको लागि पैरवी गर्नुपर्छ ।

उत्तरगयाधाममा ६ हजार भक्तजनलाइ नि:शुल्क भाेजन

रसुवा , पञ्चधाम सेवा केन्द्र नेपालले ६ हजार श्राद्ध गर्न आउने भक्तजनहरुलाइ यस वर्ष निःशुल्क भोजन गराएको जनाएको छ । 

त्रिशूली र फलाखु खोलाको संगमस्थल उत्तरगयाधाममा पुसे औँसीका दिन प्रत्येक वर्ष हजारौँ श्रद्धालुहरूले दिवंगत आफ्ना पितृको नाममा श्राद्ध, दान तथा तर्पण गर्ने परम्परा छ ।

पितृ उद्दारका लागि उत्तरगया गाउँपालिका, बिदुर नगरपालिकालगायतकाे सहयाेगमा केन्द्रले गतर्ष पनि नि:शुल्क भाेजन गराए पञ्चधाम सेवा केन्द्र नेपालका सचिव झंकनाथ न्याैपानेले जानकारी दिए। 

श्रद्धालु भक्तजनहरूका लागि निःशुल्क भोजन गराउनने व्यवस्था पञ्चधाम सेवा केन्द्र नेपाल काठमाडौं, उत्तरगया गाउँपालिका, विदुर नगरपालिका तथा विदुर नगरपालिकाका वडा नम्बर १ र ७ ले संयुक्त रूपमा गरेका हुन् । कार्यक्रममा लायन्स क्लब अफ काठमाडौं स्वयम्भू, लायन्स क्लब अफ काठमाडौं ब्लड सोसियल सर्कल नर्थ, लायन्स क्लब अफ काठमाडौं शुभकामना, उत्तरगया क्षेत्र विकास कोष तथा नेपाल स्काउट रसुवाले सहयोग गरेका थिए ।

र यो पनि हेर्नुहोस्

सबै लेख हेर्नुहोस् →

🔥 तपाईले छुटाउनै नहुने - बेत्रगंगाको बारेमा नालीबेली 🔥

बेत्रावती/बेत्रगंगा वा उत्तरगया धाम

बेत – ना. (सं. बेत/बेत्र) बाँसको जस्तो आँख्ला र पात हुने, सन्दुक, लौरी आदि निर्माण गर्न प्रयोग हुने एक जातको लहरो र वपी – ना. (सं.) सानो जलाशय वा कुवा भन्ने अर्थ जनाउँदछ । भगवान शिवले बेतको लौरोद्‍वारा जलाशय निर्माण गरेको भन्ने धार्मिक तथा पौराणिक कथन अनुसार यस स्थानको नाम 'वेत्रवपि' वा बेत्रवति रहन गएको हो ।बोलीचालीमा अपभ्रम्श भई बेत्रावती भनिएको छ । जसलाई चारधाममध्येको एक उत्तरगया धाम पनि भनिन्छ । पुरा नालीबेली ...

यस वर्ष पनि टाढा–टाढाबाट आएका भक्तजनहरूले नदी किनारमा बाबु–आमा तथा आफन्तको स्मरणमा श्राद्ध गरिरहेका छन् । पितृ श्राद्ध गर्ने श्रद्धालुहरूको संख्या वर्षेनी बढ्दै गएको छ ।

उत्तरगयाधाममा १० हजारले श्राद्द गरे

बेत्रावती (रसुवा),  पौष ४ गते । पवित्र तीर्थस्थल त्रिशूली, रूद्रगंगा र बेत्रगंगाको संगमस्थल उत्तरगया धाममा श्राद्ध १० हजारभन्दा बढी श्रद्दालुले श्राद्द र तर्पण गरेका छन् । धार्मिक एवंम ऐतिहासिक क्षेत्र उत्तरगया धाममा पौषे औसीको दिन हिन्दु तथा बौद्ध धर्मावलम्वीहरूले मृतक आफन्तको संझना गर्दै श्रद्धा गरेका हुन् । 

बिहान सबेरैदेखि पुसको चिसोमा नदिको चिसो पानीमा नुहाएर पितृहरूको नाममा श्राद्ध गर्नेहरूको ठूलै भीड् लाग्यो । हिन्दुधर्मावलम्बीहरूले आफ्ना परम्परा धान्न उत्तरगयामा आई श्राद्ध गरी मोक्ष प्राप्ति गरेको बताए । 

नुवाकोट र रसुवाको सिमानामा रहेको बेत्रावतीको उत्तरगयामा १० हजार भन्दा बढि भक्तजनहरूले श्राद्ध गरी आफ्ना आफन्त जनको लागि पिण्ड दान गरेका छन् । उत्तरगयामा श्राद्ध गर्नेहरुको निकै ठूलो भीड् लागेको थियो । 

र यो पनि हेर्नुहोस्

सबै लेख हेर्नुहोस् →

उत्तरगया क्षेत्रमा आएर वर्षेनी हजारौ भक्तजनहरूले परलोक भएका आफ्ना आफन्त तथा बाबु आमाको नाममा श्राद्ध, दान, तर्पण गर्ने गर्दछन । तप्तनदी अर्थात उत्तरगया क्षेत्रमा आई श्राद्ध गरेमा २० पुस्ता अघिका पितृहरू मोक्ष्य प्राप्ति भई स्वर्ग जाने जन विश्वास रहिआएकाले पनि यहाँ टाढा टाढाबाट भक्तजनहरू आई श्राद्ध गरेका छन् । उत्तरगयामा क्षेत्रमा टाढा टाढादेखि श्राद्ध गर्न आएका भक्तजनहरूको ठूलो भिड् लागेको थियो ।

उत्तरगया क्षेत्रको नामले चिनिने बेत्रावतीमा पौषकृष्ण औंशीका दिन पितृहरूलाई पिण्ड दिएर श्राद्ध गर्नाले सबै पितृहरू मोक्ष हुन्छन् भन्ने विश्वासका साथ मानिसहरूको यहाँ श्राद्ध गर्ने भीड् लागेको हो । भारत वर्षका चार गया मध्ये भारतमा तीन गया छन् भने नेपालमा रहेको एक मात्र गया उत्तरगया हो । धार्मिक क्षेत्रकै नामले यस क्षेत्रमा गाँ पालिकाको नाम पनि उत्तरगया नै रहन गयो । बेत्रावतीलाई श्राद्धका लागि पवित्र मानिएका हिन्दकुश क्षेत्रका चार गयामध्ये एक मानिने कालिका गाउँपालिका निवासी खेमराज देवकोटा बताउछन्  ।  

🔥 तपाईले छुटाउनै नहुने - बेत्रगंगाको बारेमा नालीबेली 🔥

बेत्रावती/बेत्रगंगा वा उत्तरगया धाम

बेत – ना. (सं. बेत/बेत्र) बाँसको जस्तो आँख्ला र पात हुने, सन्दुक, लौरी आदि निर्माण गर्न प्रयोग हुने एक जातको लहरो र वपी – ना. (सं.) सानो जलाशय वा कुवा भन्ने अर्थ जनाउँदछ । भगवान शिवले बेतको लौरोद्‍वारा जलाशय निर्माण गरेको भन्ने धार्मिक तथा पौराणिक कथन अनुसार यस स्थानको नाम 'वेत्रवपि' वा बेत्रवति रहन गएको हो ।बोलीचालीमा अपभ्रम्श भई बेत्रावती भनिएको छ । जसलाई चारधाममध्येको एक उत्तरगया धाम पनि भनिन्छ । पुरा नालीबेली ...

पञ्चधाम सेवा केन्द्र नेपालले  श्राद्ध गर्न आउने ६ हजार बढि भक्तजनहरूलाइ निःशुल्क भोजन गराएको जनाएको छ । श्रद्धालुहरूका लागि निःशुल्क भोजन गराउनने व्यवस्था पञ्चधाम सेवा केन्द्र नेपाल काठमाडौं, उत्तरगया गाउँपालिका, विदुर नगरपालिका तथा विदुर नगरपालिकाका वडा नम्बर १ र ७ ले संयुक्त रूपमा गरेका हुन् । कार्यक्रममा लायन्स क्लब अफ काठमाडौं स्वयम्भू, लायन्स क्लब अफ काठमाडौं ब्लड सोसियल सर्कल नर्थ, लायन्स क्लब अफ काठमाडौं शुभकामना, उत्तरगया क्षेत्र विकास कोष तथा नेपाल स्काउट रसुवाले सहयोग गरेका थिए ।

भारत गया, बद्री केदारनाथ,लगायतका धार्मिक स्थालमा पुग्नु अघि नै उत्तरगयामा श्राद्ध गर्नु पर्ने प्रचलन छ । स्कन्ध पुराणको हिमवत् खण्डमा उल्लेख भए अनुसार उत्तरगया क्षेत्रमा त्रिशुली नदी र देवी गंगा नदी बगेकोले उक्त पवित्र पानी भएका फलाखु र त्रिशूली नदी बगेको ठाउलाई बेत्रागंगा भनेर मानिएको छ ।  

हालको बेत्रावती क्षेत्रलाई उत्तरगया भनेर यहां पितृको नाममा हिन्दू धर्मालम्वीहरूले श्राद्ध, दान, तर्पण गर्ने गर्छन् भने बौद्धमाग्रीहरूले मृत्यु भएका आफ्ना आफन्तका नाममा लामाहरूले पनि मन्त्र पढ्ने र बत्ति बाल्ने गर्छन् । पुस्तौदेखिका पितृहरुको संझनामा पिण्डदान गरिन्छ । धार्मिक किवदन्ती अनुसार सत्ययुगमा देवता र दानवले समुद्र मन्थन गर्दा निस्केको कालकुट विषले संसार भष्म पार्न लागेपछि भगवान महादेवले कालकुट नामक विष पिएर विषको डाहा मार्न यही ठाउमा लौरोले खोस्री तप्त नदी उत्पन्न गराई सो नदीको पानीले शीतलता पाई उत्तरापन्थ गोसाँइकुण्ड गएको विश्वास गरिन्छ ।

आफ्ना आफन्त जनको नाममा यहाँ आएर श्राद्ध गर्दा पितृ मोक्ष हुने र पहिलेदेखी नै चलिआएको परम्परालाई धान्नको लागि र आफ्नो धर्म संस्कृतिलाई जोगाउनु पर्छ भन्ने मान्यताले गर्दा उत्तरगयामा श्राद्ध गर्न आएको भक्तजनहरू बताउछन् । 

ईतिहासका महत्वपूर्ण घटनाक्रममा पनि उत्तरगयाको वर्णन गरिएको पाईन्छ । यहाँ वालाचर्तुदशी, पौषे औषी, रामनवमी, हरिवोधनी एकादशी, दशहरा, ऋषितर्पणी, कुशे औशी आदी पर्वमा भक्तजनहरूको भव्य मेला लाग्दछ । टाढा टाढाबाट भक्तजनहरू आएर पुजा अर्चना गर्छन् ।  नेपाल –तिव्वत बीच लडाई हुँदा वि सं १८४९ असोज १७ गते बेत्रावती सन्धी भएको स्थल पनि यही क्षेत्र भएकोले यस क्षेत्रको महत्व अझ बढेको छ । 

यसवर्ष लेन्देखोलादेखि आएको बाढीले बिगारेको संरचना सम्याउने पार्ने काम गरेर यहाँ आउने हजारौं भक्तजनहरुलाइ सहज रुपमा श्राद्ध गर्ने ठाउँ तयार गरेको स्थानीय दिलकृष्ण श्रेष्ठले बताए । 

यो क्षेत्रलाई पर्यटकीय स्थलको रूपमा  उत्तरगया पवित्र धार्मिक क्षेत्रमा पितृ मोक्षको कामना गर्दै तिथी छुटेकाहरूले पनि श्राद्ध तथा पुजा आजा गर्न हजारौं तीर्थ यात्रीहरू आउने गरेको यसको पहिचान मर्न नदिन युवा पुस्ताले योगदान गर्नु पर्ने धारण स्थानीय बुद्धिजिवी गणेश श्रेष्ठले वताउछन् । 

श्राद्ध गर्न टाढा टाढा भक्तजनहरु आएपनि यहाँ पुरोहीतहरुको अभावमा धेरैजसोले सामूहिक रुपमा एउटै स्थलमा बसेर समेत श्राद्ध गरी पिण्डदान गरेका  छन् । 

फुर्पाले ६९ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक नेपाली नागरिकता पाए

रसुवा, नौकुण्ड गाउँपालिका–६, सरस्यु निवासी फुर्पा तामाङले ६९ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक नेपाली नागरिकताकाे प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् ।

फुर्पा तामाङले पुस ७ गते जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाबाट नागरिकता लिएका हुन्। लामो समयसम्म नागरिकताविहीन रहँदै आएका तामाङले नागरिकता पाएपछि आफू हर्षले विभोर भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाका सूचना अधिकारी एवं सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ध्रुवप्रसाद अधिकारीका अनुसार आवश्यक सम्पूर्ण कागजात संकलनदेखि प्रक्रिया पूरा गर्न प्रशासन कार्यालय, स्थानीय तह, वडा कार्यालय तथा स्थानीय सरोकारवालाहरूको समन्वय र सहजीकरणमा नागरिकताकाे प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको हो।

नागरिकताविहीन अवस्थाका कारण राज्यले उपलब्ध गराउने सेवा–सुविधाबाट वञ्चित हुनुपरेको उल्लेख गर्दै नागरिकता प्राप्तिपछि अब आफूले नागरिकको हैसियतमा अधिकार र सुविधा पाउनेमा फुर्पा तामाङले खुशी व्यक्त गरेका छन्।

नौकुण्ड गाउँपालिका वडा नम्बर ६ का वडा अध्यक्ष यो नुर्पु तामाङले सेवा ग्राहीको खुशी नै आफ्नो खुशी भएको बताउँदै नागरिकको हैसियतले पाउनुपर्ने अधिकार र सेवा सुनिश्चित गर्न सकिएकोमा सन्तोष व्यक्त गरे। उनले राष्ट्रप्रतिको कर्तव्य निर्वाह गर्न पाउने अवस्थामा पुगेको भन्दै फुर्पा तामाङलाई शुभकामना समेत दिएका छन्।

तस्वीर : याे नुर्पु तामाङबाट

भूमिहीन दलित र भूमि अधिकार : नीति र कार्यान्वयनको चुनौती विषयक संवाद्

काठमाडाै, सामुदायिक आत्मनिर्भर सेवा केन्द्रलगायत ९ वटा दलित, भूमि र मानव अधिकारको क्षेत्रमा कार्यरत संस्था एवं सङ्गठनको अयोजनामा आज 'भूमिहीन दलित र भूमि अधिकार : नीति र कार्यान्वयनको चुनौती विषयक संवाद् कार्यक्रम' भयो ।

  मानव अधिकार राष्ट्रिय महाभेला-२०२५, सन्दर्भमा आयोजित कार्यक्रममा भूमिहीन दलित प्रतिनिधिहरु, दलित भूमिहीनता अन्त्य गर्न क्रियाशील संघ सङ्गठनका प्रतिनिधिहरु, जेनजी समूहका प्रतिनिधिहरु, भूमि अधिकार मञ्चका अभियन्ता एवं सदस्य तथा यस क्षेत्रका सरोकारवाला प्रतिनिधिहरुसमेत ८५ (४७ महिला, ३३ दलित, २१ जनजाति) जना सहभागी भएका थिए ।

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग कार्यालय आयोजना गरिएको कार्यक्रममा दलित भूमिहीनता सम्बन्धमा गरिएको दुई अध्ययन (सामुदायिक आत्मनिर्भर केन्द्रबाट डा. सुरेश ढकाल र विश्वास नेपाली र र नाफान पवन ढकालबाट) को सार प्रस्तुती गरिएको थियो । समुदायबाट सहभागी भएका ४ जना भूमिहीन दलित अगुवाहरुले सङ्घर्षपूर्ण अनुभूति सुनाएका थिए ।

त्यसपछि विभिन्न सरोकारवालाको सहभागितामा निर्धारित विषयमा प्यानल छलफल गरिएको थियो । प्यानल छलफलमा राष्ट्रिय दलित आयोगका अध्यक्ष मा. देवराज विश्वकर्मा, भूमि समस्या समाधान आयोगका विज्ञ सदस्य, डा. जगत बस्नेत, भूमि व्यवस्था सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सहसचिव एवं प्रवक्ता, गणेशप्रसाद भट्ट, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका उपसचिव, श्यामबाबु काफ्ले, वरिष्ठ अधिवक्ता, राजुप्रसाद चापागाइँ, दलित नागरिक समाजका संयोजक, मोती लाल नेपाली, राष्ट्रिय भूमि अधिकार मञ्च नेपालका अध्यक्ष ल्यामबहादुर दर्जी, दलित गैरसरकारी संस्था महासंघका अध्यक्ष जेवी विश्वकर्मा, अधिवक्ता देवी सुनार, नाफानका कार्यकारी निर्देशक भोला भट्टराई सहभागी हुनु भइ दलित भूमिहीता र यसको अन्त्य र उनीहरुको समृद्ध जीवनको विषयमा नीतिगत समीक्षा वर्तमान अभ्यास र आगामी बाटोको विषयमा गहन छलफल तथा अनुभूतिहरु आदान प्रदान गरिएको थियो । कार्यक्रमको सहजीकरण सामुदायिक आत्मनिर्भर केन्द्रबाट अभियान संयोजक सुष्मा न्यौपाने र प्यानल सहजीकरण नेपाल महिला एकता समाजबाट कार्यक्रम व्यवस्थापक सावित्री थापाले गर्नुभएको थियो ।

झण्डै ४ घण्टा चलेको कार्यक्रममा भूमिहीन दलितका जग्गा अधिकार र यसबाट परेको असर र समाधानको लागि राज्यले दिनुपर्ने ध्यानको विषयमा सहभागी अधिकारवाला तथा सरोकारवालाहरुले निकै आवाज उठाएका थिए । सहभागीहरुबीच भएको अन्तरक्रियात्मक छलफलमा भूमिहीन दलितको भूमि अधिकारको सन्दर्भमा सघन कार्य गर्न निम्न सुझावहरु प्राप्त भएको छ :

·       भूमिहीन दलितको आर्थिक र सामाजिक अवस्था कमजोर छ । उनीहरु शिक्षा र रोजगारीको अवसरबाट समेत वञ्चित छन् । जीविकाको लागि कठोर परिश्रम गर्न बाध्य छन् । बसोबास सुरक्षित छैन ।

·       भूमिहीन दलितलाई सुरक्षित घरबास र खेती गर्ने दलित परिवारलाई पर्याप्त जग्गा राज्यले सुनिश्चित गर्नुपर्छ । अहिलेको कानुनअनुसार राज्यले भूमिहीन परिवारलाई दिने भनेको जग्गाको क्षेत्रफल साह्रै सानो भएकाले भूमिहीन दलित परिवारको दीर्घकालिन समाधान हुँदैन त्यसैले कानुन संशोधनमा आवाज उठाउनु जरुरी छ ।

·       भूमिसम्बन्धी अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने र दलित अधिकारको क्षेत्रमा कार्यरत सङ्गठनहरुको सहकार्य जरुरी छ । सङ्गठित आवाज उठाउन सकियो भने मात्रै दलित भूमिहीनता अन्त्य भइ समृद्धिको बाटो सम्भव छ ।

·       नयाँ राजनीतिक परिवेशमा पनि सर्वोच्च अदालतले भूमि समस्या समाधान आयोगलाई काम गर्न पाउने गरी आदेशद्धार व्युउँताएको हुँदा यो अवसरलाई आयोग र भूमि अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशील सङ्गठनहरु र स्वयम् भूमिहीन समुदायले पनि सदुपयोग गर्नुपर्छ । र सबैले राज्यलाई सकारात्मक दबाब सिर्जना गरी छिट्टै सम्पूर्ण भूमिहीन दलितलाई भूमिको अधिकार दिलाउन भूमिका खेल्न  जरुरी छ ।

·       देशभरका भूमिहीन दलितहरुलाई सङ्गठित हुन समुदाय जागरण ल्याउनुपर्छ । दलित-गैरदलितबीचको सहकार्य र संवाद् बढाउनुपर्छ ।

·       राज्यले बनाउने नीति निर्माणमा भूमिहीन दलितहरुको प्रतिनिधित्व छैन । कार्यान्वयन गर्ने ठाउँमा पनि भूमिहीन दलितहरुको प्रतिनिधित्व नभएकाले भएको नीतिहरु प्रभावकारी कार्यान्वयन नभएको हो । यसको लागि राज्यको उचित ध्यानकर्षण गरी जसको सवाल उसकै अगुवाइ हुने वातावरण गराउनुपर्छ र सोअनुसार नीतिको लागि पैरवी गर्नुपर्छ ।

 

 

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि नेपाली कांग्रेसले उमेदवार सिफारिस गर्याे

रसुवा, आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि नेपाली कांग्रेस जिल्ला कार्यसमिति रसुवाले उमेदवार सिफारिस गरेको छ ।  

मंगलबार कालिका गाउँपालिका–२ कालिकास्थानमा सम्पन्न जिल्ला कार्यसमितिको बैठकले नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य तथा विघटित प्रतिनिधि सभाका सदस्य इञ्जिनियर मोहन आचार्यलाई एकल नाम सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको पार्टी सभापति पेम्बाछिरिङ तामाङले जानकारी दिए ।

कांग्रेस रसुवाका अनुसार लोकतान्त्रिक मूल्यप्रति प्रतिवद्धता, विकासमा सक्रिय भूमिका र जनताप्रति उत्तरदायी नेतृत्व प्रदान गर्ने क्षमताका आधारमा आचार्यको नाम अघि सारिएको हो । यस्तै, समानुपातिक तर्फ सभापति पेम्बाछिरिङ तामाङ र सार्किबुटी तामाङको नाम सिफारिस गरिएको छ । 

साथै राष्ट्रिय सभातर्फ जनकजीवन उपाध्यायको नाम सिफारिस नेपाल नेपाली काँग्रेस रसुवाले जनाएकाे छ ।

लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक बारे रसुवामा सचेतना कार्यक्रम

रसुवा, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक बारे जानकारी मूलक जनचेतना कार्यक्रम कालिका गाउँपालिका-५ जिवजिवेमा  ०८२ मङ्सिर २३ गते सम्पन्न भयाे । 

प्रविधिको सहि प्रयोग गरौ, लैङ्गिक हिंसा अन्त्य गरौ भन्ने नाराका साथ सुरू भएकाे १६ दिने लैङ्गिक हिंसा बिरूद्धकाे अभियान अन्तर्गत कार्यक्रम देश ब्यापी कार्यक्रम भइरहेकाे सराेकारवालाहरूले बताए । 

समावेशी मञ्च नेपालकाे आयोजनामा भएको कार्यक्रममा सहजकर्ता देवेन्द्र खत्रीले प्रस्तुतीमा जैविक लिङ्ग, लिङ्ग लैङ्गिकता तथा यौनिकता बारे परिचय दिए ।  उनले लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदाय प्रति समुदायकाे भेदभाव हुन नहुने बताए ।  नेपालको संविधान २०७२ धारा १२ ले लैंगिक पहिचान सहितको नागरिकताको अधिकार सुनिश्चित गरेको छ । धारा १८ ले समानताको अधिकार सुनिश्चित गरेको छ र धारा ४२ ले सामाजिक न्यायको हक अन्तर्गत समावेशी साथै समानुपातिक प्रतिनिधित्वको अधिकार पनि सुनिश्चित गरेको छ । यसले नेपाललाई एशियामा एकमात्र देश र एलजिबिटआईको अधिकार संविधान मै प्रत्याभूत गर्ने थोरै देश मध्ये एक देशको रुपमा गर्वका साथ पहिचान बनाएको उनले बताए । 

समावेशी मञ्च नेपालका अध्यक्ष बद्री पुनले लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक LBGTIQ प्रतिकाे समुदायकाे बुझाइ सकरात्मक हुनु पर्ने बताए । समुदायमा उनीहरूलाइ हेयकाे भावनाले नभइ माया गरेर समान अधिकार दिनु पर्ने बताए । लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदयलाइ पहिचान र अधिकार नीतिगत रूपमा भएकाेले साे अनुरूप ब्यवहार पनि हुनुपर्ने बताए ।  

सामाजिक विभेद र परिवारबाट तिरस्कार खेप्दै आएका प्रायः यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकले राज्यबाट आफ्नो वास्तविक पहिचान पाउनु पर्ने बताए । उनले  ‘अन्य’ राखेर नागरिकता पाउन सहज नभएकाे बताए । 

प्रमुख अतिथि कालिका गाउँपालिका अध्यक्ष हरिकृष्ण देवकाेटाले लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक LBGTIQ प्रतिकाे बुझाइ एकरूपताका लागि यस्ता सचेतना मुलक कार्यक्रम उचित रहने र खुलेर निस्केमा लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यकहरूले सबै अधिकार पाउने बताए । उनले नागरिक अधिकार रक्षाका लागि सहयाेग गर्ने प्रतिबद्दता समेत जनाए। अतिथिहरू वडा अध्यक्ष सन्दिप पाैडेल, जिवजिवे ग्रामीण अस्पतालका डा निरन्जन भट्टलगायतले आफ्नो धारण राखेका थिए । कार्यक्ममा स्रथानीय जनप्तिनिधिहरु, विद्यार्थी, समुदायका अगुवा, समाजसेवीहरु सहभागी थिए । 

 

सहभागी अधिकारकर्मी हेमनाथ खतिवडा, नमूना अपाङ्ग समाज रसुवाका किसाेर थिङले छलफलमा भाग लिएका थिए । लैंगिक अल्पसंख्यक समुदायका व्यक्तिलाई समाजमा स्थापित हुन सहज छैन । त्योभन्दा बढी समस्या उनीहरूलाई नागरिकता र शैक्षिक प्रमाण पत्रमा भएको नामले हुने सहभागीहरूले बताए ।  

नेपालको संविधान २०७२ को धारा १२ अनुसार, प्रत्येक नेपाली नागरिकले आफ्नो पहिचानसहितको नागरिकता पाउने अधिकार राख्दछ । तर, संविधानको यस प्रावधानविपरीत नागरिकता र राहदानी बनाउने बेला लैंगिक अल्पसंख्यक समूदायका व्यक्तिहरूलाई आफ्नो पहिचान अनुसारको नागरिकता लिन धेरै ठाउँमा सहज नभएकाे बताइएकाे थियाे । 

स्वास्थ्य चौकीलाइ एम्बुलेन्स हस्तान्तरण

रसुवा, नागरिकको आकस्मिक स्वास्थ्य उपचार सेवालाई सरल, सहज, गुणस्तरीय र  बिरामीको रेफरल सेवालाई अझ प्रभावकारी ढंगबाट पहुचयोग्य बनाउन स्वास्थ्य चौकीलाइ एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरिएको छ ।

गोसाइँकुण्ड गाउॅपालिकाको अध्यक्ष कैसाङ नुर्पु तमाङ र उपाध्यक्ष प्रतिमा तामाङले टिमुरे स्वास्थ्य चौकी व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष एवम् वडा नं २ का वडा अध्यक्ष कामी छिरिङ तामाङलाई एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरेका हुन् ।

टिमुरे स्वास्थ्य चौकीबाट गोसाइँकुण्ड गाउॅपालिका एम्बुलेन्स सञ्चालन कार्यविधि अनुसार एम्बुलेन्स सञ्चालन हुने गाउँपालिकाले जनाएकाे छ ।

छैटौँ पालिका–स्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्डकाे उपाधि हाइल्याण्डलाई

 

रसुवा, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका स्तरीय यस वर्षको रनिङ शिल्डको उपाधि हाइल्याण्ड आवासीय माध्यमिक विद्यालय धुन्चेले हात पारेको छ। विद्यालयले विभिन्न खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै १० स्वर्ण, ८ रजत र ३ कास्यसहित कुल २१ पदक जित्दै उपाधि हासिल गरेको हो ।

गत वर्ष रनिङ शिल्डको उपाधि हात पारेको रसुवा मावि धुन्चे यस वर्ष ६ स्वर्ण, १० रजत र ६ कास्यसहित २२ पदक बटुलेर दोस्रो भयो। त्यस्तै, कोमिन श्यामेवाङफेल मावि स्याफ्रुले ४ स्वर्ण, २ रजत र २ कास्यसहित ८ पदक ल्याउँदै तेस्रो स्थान हासिल गर्यो। 

त्यसै गरी  नमुना एभरग्रीन बोर्डिङ स्कुल धुन्चेले ३ स्वर्ण, ३ रजत र १० कास्यसहित १६ पदक प्राप्त गरेको छ। त्यसै गरी गोसाइँकुण्ड इङ्लिस बोर्डिङ स्कुल स्याफ्रुले १ स्वर्ण, ३ रजत र ४ कास्यसहित ८ पदक प्राप्त गरेको छ भने भिमसेन आवासीय विद्यालयले १ रजत पदक मात्र प्राप्त गरेको छ।

प्रतियोगितामा गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका अन्तर्गत रहेका सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयहरूको सहभागिता रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष कैसाङ नुर्पु तामाङले जानकारी दिए। 

समापन समारोहमा वागमती प्रदेश सरकारका प्रवक्ता तथा आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री प्रभात तामाङ, वागमती प्रदेश सभा सदस्य इन्द्र गौतम, जिल्ला समन्वय समिति उपप्रमुख विजय लामा, प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेश पन्थीलगायतका वक्ताहरूले शुभकामना मन्तव्य दिएका थिए।

जन्मदिनमा विद्यालयलाई एक थान कम्प्युटर प्रदान

रसुवा, उत्तरगया गाउँपालिका– ५ बोगटीटारका एक समाजसेवीले गाउँको विद्यालयलाई कम्प्युटर प्रदान गरेका छन्।

स्थानीय समाजसेवी दिलकृष्ण श्रेष्ठले आफ्नो जन्मदिनको अवसरमा उत्तरगया गाउँपालिका–५ लहरेमा रहेको शिवालय आधारभूत विद्यालयलाई एक थान कम्प्युटर उपलब्ध गराएका हुन् ।

गत वर्ष विद्यालयलाई स्टेशनरी सामग्री सहयोग गरेका श्रेष्ठले यस वर्ष शैक्षिक क्रियाकलापमा टेवा पुग्ने उद्देश्यसहित कम्प्युटर उपलब्ध गराएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक भरत पौडेलले बताए । कम्प्युटर प्राप्तसँगै प्रविधिमूलक शिक्षामा थप सहजता आउने र विद्यार्थीहरू लाभान्वित हुने अपेक्षा विद्यालयले राखेको छ ।

श्रेष्ठले आफूहरुले खाजा खाने खर्च कटाएर जम्मा गरेको पैसाले कम्प्युटरका सामग्री विद्यालयलाई प्रदान गरेको बताउनुभयो ।

मह झिक्न जाँदा भिरबाट लडेर एक जनाको मुत्यु

रसुवा, भिर मौरीको मह झिक्न जाँदा भिरबाट लडेर एक जनाको मुत्यु भएको छ।

नौकुण्ड गाउँपालिका–२, युब्राका ६५ वर्षीय नोम्वा नाङमेल नेकोरको भिरबाट लडेर बुधबार मुत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाका कार्यालय प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक हेमबहादुर शाहीले जानकारी दिए ।  

लाङटाङ राष्टिय निकुन्जको मध्यबर्ती क्षेत्रको बाेन्द्रो ईलाकामा पर्ने भिरमा मह झिक्दै गर्दा नोम्वा नामोल नेकोरको  भिरमा एक्कासी चिप्लिएर  लडेर मृत्यु भएको  र घटना बारे अनुसन्धान भईरहेको प्रहरीको भनाई रहेको छ ।

भालुको आक्रमणबाट २ घाइते

रसुवा, कालिका गाउँपालिका -५ मा भालुको आक्रमणबाट २ जना घाइते भएका छन् । 

सोमबार बिहान ७:३० बजे बारीमा घाँस काट्ने क्रममा भालुले आक्रमण गरेर कालिका गाउँपालिका -५ जिवजिवेका ५० वर्षका चेतनाथ गजुरेल र नौकुण्ड गाउँपालिका -५ खाल्चेतका ६० वर्षका मान बहादुर थिङ घाइते भएका हुन् । थिङलाइ जिवजिवेबाट खाल्चेत जाने बाटोमा जङ्गलीभालुले आक्रमण गरेर घाइते भएको लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज कालिकास्थान पोष्टका रेन्जर सुलक्षा श्रेष्ठले बताइन् । 

थिङको शरीर भरी  चोट लागेको छ । घाँटी, टाउको र देब्रे कान नै चुढिएकाे गजुरेल गम्भीर घाइते देखिएको र जिविजिवे ग्रामीण अस्पतालमा उपचार गरी थप उपचारका गरी गँजुरेललाई भने गम्भीर घाईते भएका कारण हेलिकाेप्टरबाट उपचारका लागि काठमाडाै पाठाइएकाे छ । 

रसुवाका महत्वपूर्ण स्थलहरूको ग्यालरी

पर्यटन विकासमा हाम्रो प्रयास

रसुवाका पर्यटकीय, ऐतिहाँसिक,धार्मिक तथा सांस्कृतिक स्थलहरूको जानकारी

स्थानीय तह अनुसार महत्वपूर्ण स्थलहरूको ग्यालरी

सूचना व्यवस्थापनमा हाम्रो प्रयास तपाईलाई कस्तो लाग्छ ? कृपया सुझाव दिनुहोला ।

View all SEE MORE

‘वृतान्त बिर्ता’ को बिमोचन

रसुवा, जिल्ला भूमि अधिकार मञ्च रसुवाद्वारा प्रकाशित पुस्तक ‘वृतान्त बिर्ता’ को बिमोचन एक कार्यक्रमका बीच शुक्रबार कालिका गाउँपालिका–२ कालिकास्थान स्थित भूमिघरमा विमोचन भयाे ।

किसानका दुई दशकको सङ्घर्ष, सफलता र सिकाइको सङ्गालो पुस्तक ‘वृतान्त बिर्ता’ को बिमोचन विमोचन भयोकाे हाे । २०८२ मंसिर १२ गते भूमिघर कालिकास्थानमा आयोजित विमोचन कार्यक्रममा संविधानसभा सदस्य मा.जनार्दन ढकालले गरेका हुन् ।

रसुवा जिल्लाका किसानहरूको विद्रोह, संघर्ष र भूमि आन्दोलनको विस्तृत नालीबेली समेटिएको यो पुस्तक ‘वृतान्त बिर्ता’ को बिमोचन विमोचन समारोहका प्रमुख अतिथि संविधान सभा सदस्य जनार्दन ढकालले जिल्लावासीकाे हर समस्या समाधानका लागि प्रतिवद्द रहेकाे बताउनुभयाे । उहाँले भाेलेमा किसानकाे गुमेकाे भूमि हक फिर्ता भएकाे स्मरण गर्दै मञ्चले गनेर् सवैखाले वकालत र अभियानमा साथ दिने बताउनुभयाे । बागमती प्रदेशसभा सदस्य इन्द्र गौतम, जिल्ला समन्वय समिति रसुवाका प्रमुख अशोक कुमार घिमिरे, उत्तरगया गाउँपालिका अध्यक्ष माधवप्रसाद अर्याल, कालिका गाउँपालिका अध्यक्ष हरिकृष्ण देवकोटा, नेकपा एमालेका प्रतिनिधि विष्णुप्रसाद पौडेल, नेकपा प्रतिनिधि पुष्पराज न्यौपानेलगायत वक्ताहरूले पुस्तकको महत्व तथा रसुवाको भूमि आन्दोलनको इतिहासबारे आ–आफ्ना धारणा व्यक्त गरेका थिए । हेमनाथ खतिवडाले सञ्चालन गरेकाे कार्यक्रममा भूमिअधिकार मञ्चका अगुवाहरू पुलतीमाया लाे र चित्रकुमारी न्याैपानेले रसुवाकाे भूमि अभियान र पुस्तककाे बारे चर्चा गरेका थिए ।

जिल्ला भूमि अधिकार मञ्च रसुवाका अध्यक्ष भवानी प्रसाद न्यौपानेले वृतान्त बिर्ता पुस्तक रसुवाको भूमि आन्दोलनको ऐतिहासिक दस्तावेजका रूपमा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

बागमती प्रदेश सदस्य इन्द्र गोतामे, जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख अशोककुमार घिमिरे, उत्तरगया गाउँपालिका अध्यक्ष मावधप्रसाद अर्याल, कालिका गाउँपालिका अध्यक्ष हरिकृष्ण देवकोटा, उपाध्यक्ष मिरा तामाङ, लेखक रघुनाथ लामिछाने, वडाअध्यक्षहरु, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, संचारकर्मी, भूमि अधिकार मञ्चका अगुवा एवं सदस्यहरु सहभागी थिए । कार्यक्रममा पुस्तक विमोचनसँगै, परिवर्तित अवस्थामा भूमि अधिकार अभियानलाइ सशक्त रुपमा अघि बढाई बिर्ता र गुठी समस्या समाधानमा केन्द्रित हुने छलफल भएको छ ।

सामुदायिक आत्मनिर्भर सेवा केन्द्रको सहयोगमा जिल्ला भूमि अधिकार मञ्च रसुवाले प्रकाशन गरेको पुस्तक ‘वृतान्त बिर्ता’ बिमोचनको लेखन तथा सम्पादन रघुनाथ लामिछाने, विश्वास नेपाली र सुष्मा न्योपानेले गर्नु भएको हो ।

Aamachhodingmo Important Places Aamachhodingmo News Agriculture News Articles Bamsha News Bhajan Book Introduction Budhist Culture Chhatra Nach Culture dhunche Dhunche Important Places Dried up Lakes Economic News Educational News Gadhi Gomba Gosainkunda Important Places Gosainkunda News Health News Historical Places Hydro Rasuwa Important Places Kalika Important Places Kalika News Kalika-2 Important Places Lakes Langtang Culture Langtang Important Places Litarature Natural View Towers Naukunda Important Places Naukunda News Nepal China Boarder News Picnic Spots Poem Political News Rasuwa News Rasuwa Nuwakot Songs /Music Sport News Tamang Related Tamang Village Technology Temples Thuman Important Places Tourism News Tourism Trail Uttargaya Important Places Uttargaya News Water Fall छन्द कविता जिल्ला परिचय शार्दुलबीक्रिडित छन्द

महत्वपूर्ण सूचना

रसुवामा नयाँ पर्यटकीय मार्ग सञ्चालनमा आएको छ।

सावधानी

हिमाली क्षेत्रमा चिसो अत्यधिक रहेकोले आवश्यक तयारी गर्नुहोस्।

मुख्य बुँदा

गोसाइँकुण्डलाई धार्मिक तथा प्राकृतिक दुवै पर्यटनको केन्द्र मानिन्छ।

यात्रा टिप्स

मौसम जाँचेर मात्र पदयात्रा सुरु गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

जोखिम सूचना

अत्यधिक हिमपातमा यात्रा नगर्नुहोस्।

भूकम्पले गुमेकाे तातापानी निस्केपछि स्थानीय खुसी

तातोपानी पुरानो तस्वीर 

रसुवा, जिल्लाको आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–५ को सुकेको तातोपानी पुनः निस्केपछि स्थानीय खुसी भएका छन् । 

२०७२ वैशाख १२ गतेको विनाशकारी भूकम्पले आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–५ मा रहेको तातोपानीको मुल सुकेको थियो। भूकम्पपछिका वर्षहरूमा तातोपानीको मुल पटक–पटक सुक्ने र पुन निस्कने क्रम दोहोरिँदै आएको छ।

अहिले पुनः तातोपानीको मुल पलाएको आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–५ तातोपानीका स्थानीय नोर्चेल तामाङले बताए ।  “अहिले ६ वटै धाराबाट पानी आइरहेको छ। भूकम्पपछि तातोपानीको मुल पटक–पटक सुक्दै पलाउँदै आएको छ,” उनले भने । करिब एक महिना जति भयो तातोपानीको मुल पलाएको तामाङले भने, “अहिले दिनप्रतिदिन पानी तात्दै गएको छ ।” अबचाहिँ तातोपानीको मुल नसुक्ने आशा स्थानीयले गरेका छन् ।

उक्त तातोपानीको पोखरीमा नुहाउँदा शरीरको खटिरा, दम, गानो–गोला, बाथ, चर्मरोग लगायत रोग ठीक हुने धार्मिक तथा सांस्कृतिक विश्वास छ । तर, तातोपानीको मुहान सुक्दा स्थानीय निराश भएका थिए । अहिले तातोपानी पुनः देखिन थालेपछि गुमेको व्यवसाय फर्किने आशा पलाएको भन्दै स्थानीयहरू खुसी भएकाे स्थानीय नाेर्चेल तामाङले बताए । 

तातोपानीको पोखरी २ हजार ६ सय ४५ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ । तातोपानी पुनः पहिलेको अवस्थामा फर्किएकाले पर्यटकीय तथा धार्मिक स्थानको संरक्षणमा ध्यान दिनुपर्ने स्थानीयबासी बताउँछन् ।