रसुवा जिल्लाको धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल
गोसाइँकुण्डमा नेपाल टेलिकमको सेवा सुचारू भएको छ ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी, लारानिका प्रमुख
संरक्षण अधिकृत, नेपाल टेलिकम, गोसाइँकुण्ड क्षेत्र विकास समितिको पहलमा टेलिकमको
सेवा विस्तार गरिएको बताइएको छ ।
रसुवा जिल्लाबाट निर्वाचित सांसद मोहन आचार्यले
प्राविधिक सामग्री ढुवानीमा सहयोग पुर्याएसँगै गोसाइँकुण्डमा नेपाल टेलिकमको
मोबाईल तथा टुजी सेवा सञ्चालनमा आएको हो ।
रसुवा जिल्ला, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका वडा नं ५ र ६ को सिमानामा रहेको मिनीगोसाइँकुण्ड गोसाइँकुण्डसम्म पुग्न नसक्नेका लागि नजिकको तीर्थ बनेको छ । घट्टेखोलास्थित केही वर्ष अघिमात्र निर्माण भएको यो कुण्ड धुन्चेका स्थानीयबासी, कर्मचारी तथा घुम्न जानेका लागि पवित्र गन्तव्य बनिरहेको छ ।
रसुवा जिल्ला, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका वडा नं ५ र ६ को सिमानामा रहेको मिनीगोसाइँकुण्ड गोसाइँकुण्डसम्म पुग्न नसक्नेका लागि नजिकको तीर्थ बनेको छ । घट्टेखोलास्थित केही वर्ष अघिमात्र निर्माण भएको यो कुण्ड धुन्चेका स्थानीयबासी, कर्मचारी तथा घुम्न जानेका लागि पवित्र गन्तव्य बनिरहेको छ ।
यस क्षेत्रमा स्नान गरी पितृ तर्पण गरेमा पितृहरू मोक्ष हुने जनविश्वास रही आएको छ ।
प्राकृतिक छटाले भरिपूर्ण यस क्षेत्रबाट गोसाइँकुण्ड सुरूवात हुन्छ । यहाँबाट खन्ती, देउराली, धिम्सा, चन्दनबारी, चोलाङपाटी, लौरीबिना हुँदै गोसाइँकुण्ड तथा वरपरका क्षेत्रमा पुग्न सकिन्छ ।
एक पटक पितृतर्पण गर्नैपर्ने यस मिनीगोसाइँकुण्ड पेरिफेरिमा आकर्षक झरनाहरू पनि रहेका छन् ।
- लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रभित्रको मनोरम छटा
- बैदिक तथा धार्मिकसहितको पर्यटकीय गन्तव्य
- रेष्टुरेन्ट तथा आवासको व्यवस्था
- चराचुरूङ्गी तथा जंगली जनावरको अवलोकन
- विभिन्न सांस्कृतिक क्षेत्रहरू
- तामाङ संग्रहालय
- हिमालयन मिनरल वाटर कम्पनी
- सदरमुकामको नजिकको गन्तव्य
- रसुवा जिल्लाको सदरमुकाम धुन्चेबजारबाट पूर्व उत्तरतर्फ सडकखण्डमा रहेको गणेश मन्दिर दाँयाबाट मिनरल वाटर कम्पनीबाट तियारी बगर हुँदै यस स्थानमा पुग्न सकिन्छ ।
बोल्न नसकेका बालकलाई यस कुण्डमा स्नान गराउदा बोली फुट्ने, कान नसुन्नेका लागि स्मरण शक्ति बढ्ने, गानुगोला हराउने, छाला सम्वन्धि समस्या हराउने जनविश्वास समेत् रहेको छ ।
रसुवा जिल्लाको आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका वडा नं ५ टेकाङ्चे र सिम्बु क्षेत्रको ठीक माथि टेताङ्चेमा रहेको गुब्रा कुण्डको नाम कमै मानिसले मात्र सुनेका छन् ।
विभिन्न बिशेषता रहेको यस कुण्डमा हरेक वर्ष जनै पूर्णिमाका दिन मेला लाग्ने गर्दछ ।
प्रायः स्थानीय समुदायको मात्र आवागमन हुने यस कुण्डका विभिन्न विशेषताहरू रहेका छन् ।
- नेपालको उत्तराखण्डमा रहेको १०८ कुण्ड मध्ये यो गुब्राकुण्ड पनि एक हो ।
- यो कुण्डमा स्नान र पुजा आराधना गर्दा धार्मिक लाभ प्राप्त भइ आफुले सोचेका सबै खालका मनोञ्कांक्षा पुरा हुने जनविश्वास रही आएको छ ।
- बोल्न नसकेका बालकलाई यस कुण्डमा स्नान गराउदा बोली फुट्ने, कान नसुन्नेका लागि स्मरण शक्ति बढ्ने, गानुगोला हराउने, छाला सम्वन्धि समस्या हराउने जनविश्वास समेत् रहेको छ ।
- यस क्षेत्रमा अवलोकनका लागि तामाङ संस्कृतिको भेषभूषा नाँचगान, हिमाली कुनाको गाउँ बस्ती
- १४ दशमलव आठ मेगावाट क्षमताको अपर साङ्जेन जलविद्युत् केन्द्र , रामरामको भीर , तिलुचे बगर, मिश्रित वनस्पति, दर्जनौं प्रजातिका जनावर आदि यस क्षेत्रका आकर्षणहरू हुन् ।
- काठमाडौंबाट त्रिशूली, धुञ्चे, स्याफ्रुबेँसी, गोल्जुङ, थाम्वुचेत, चिलिमे गाउँ हुँदै यहाँ पुग्न सकिन्छ ।
- कुण्डको नजिकैसम्म सडक मार्ग रहेको छ । अशक्तहरू पनि जान सक्ने ।
सन्दर्भ स्रोत : ज्ञानु दाईको फेसबुकबाट
पछिल्लो समय सडक पहुँच विस्तार भएसँगै यहाँ विभिन्न कार्यक्रम गर्न र वनभोज (पिकनिक) लागि मानिसहरूको आवागमन हुन थालेको छ ।
रसुवा जिल्ला नौकुण्ड गाउँपालिका, वडा नं ३ अवस्थित लार्च्याङटार रमणीय र पर्यटकीय गन्तव्य हो । नौकुण्ड गाउँपालिकाको कार्यालय पार्च्याङभन्दा माथिको थुम्को नै लार्च्याङटार हो ।
पछिल्लो समय सडक पहुँच विस्तार भएसँगै यहाँ विभिन्न कार्यक्रम गर्न र वनभोज (पिकनिक) लागि मानिसहरूको आवागमन हुन थालेको छ ।
यहाँबाट नौकुण्ड गाउँपालिकाका क्षेत्रहरू स्याङ्ग्युल, थाङ्दोर, लाङ्बु, आरूखर्क, घोर्मु, बेताङ, सर्स्यु, लामाचेत, सिस्नेरी, कप्थलीटार, भोर्ले, दनुस्वारा, सरमथली, पाटीखर्क, चिलाउने गाउँ, मन्दुचेतलगायत नुवाकोट जिल्लाको लिखु, तादी गाउँपालिकाका वस्तीहरू, रानीपौवा, ककनी, शिवपूरीसम्मका मनोरम दृश्यहरू देखिन्छ ।
- रमणीय दृश्य
- सूर्योदय र सूर्यास्तको दृश्य
- पिकनिक स्पोट
- अध्ययन, अवलोकनको थलो
- चरा अवलोकन
- तामाङ संस्कृति र भेषभूषा
- आवास तथा रेष्टुरेन्टको सुविधा
नौकुण्ड गाउँपालिकाको कार्यालयभन्दा माथि रहेको यसस्थलमा पुग्नको लागि निम्नानुसारको मार्ग प्रयोग गर्न सकिनेछ ।
१) रसुवा-नुवाकोटको सिमाना बेत्रावतीभन्दा माथि जिरोबाट भोर्ले-नौकुण्ड सडकखण्डबाट
२) पासाङल्हामु राजमार्ग कालिकास्थानबाट जिबजिबे-खाल्चेत – लामाचेत, कप्थलीटार- पार्च्याङ हुँदै वा खाल्चेत- सर्स्यु – दारघारी- पार्च्याङ हुँदै
३) नुवाकोटको बिदुरबाट नुवाकोट दरबार- चोकदे-लच्याङ- सरमथली – पाटीखर्क - पार्च्याङ हुँदै
यसको अलावा नुवाकोटको दुप्चेश्वर – उर्लेनीबाट पनि यस स्थानमा आउन सकिन्छ ।
धुन्चे, भदौ ७ गते ।
जनैपूर्णिमाका समयमा गोसाइँकुण्ड जाने
तीर्थालुको यात्रा सहज बनाउन सूचना प्रवाह गर्न थालिएको छ ।
नमस्ते गोसाइँकुण्ड होटलका सञ्चालक तथा होटल व्यवसायी संघका अध्यक्ष रामशरण गँजुरेल (निशान) ले तीर्थालुलाई यात्रा सहज होस् भनेर सूचना प्रवाह गरिएको बताए ।
धुन्चेदेखि गोसाइँकुण्डसम्मको नक्सा तयार पारी
त्यहाँ रहेका स्थान, मुख्यमुख्य आकर्षण, होटल, लजको संख्या, क्षमता तथा पुग्नका लागि कति समय लाग्छ भनेर
प्रत्येक दिन तीर्थालुहरूलाई जानकारी प्रदान गरिएको गँजुरेलले बताए ।
जानकारी दिने क्रममा तीर्थालुलाई हुन सक्ने
समस्या, जाँदा के के लानुपर्छ भन्ने जानकारी समेत् दिइएको छ ।
यो पौवाघर संरक्षणको लागि राज्यका कुनै पनि निकायको ध्यान गएको देखिँदैन । यहाँ लहरै डाँडामा तीनवटा पौवाघर निर्माण गरी गोसाइँकुण्ड आउने जाने तीर्थालुलाई सातु सामलको प्रवन्ध गरिएसँगै यहाँको वस्तीको नामाकरण समेत् लहरै पौवा वा अपभ्रंश भई लहरेपौवा भएको हो ।
 |
| गौरीदेवीले निर्माण गरेको पौवाघरको पुरानो तस्वीर |
रसुवा जिल्ला, उत्तरगया-५, माझगाउँमा अवस्थित ऐतिहाँसिक पौवाघरको नाम निसाना मेटिँदै छ । संरक्षणको अभावमा जीर्ण बन्दै गएको उक्त पौवाघर २०७२ को भूकम्पसँगै नाम निसाना मेटिन लागेको हो ।
विभिन्न ऐतिहाँसिक तथ्य अनुसार यो पौवाघर पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण गर्ने समयदेखि नै निर्माण भएको हो । युद्द जित्ने कामनासहित यहाँ धैबुङमा रहेका सिद्द योगी अगस्तीबाट खड्गसिद्दि प्राप्त गरेवापत पृथ्वीनारायण शाहले अगस्तीलाई बेत्रावतीदेखि माथिको धैबुङ गाउँ सदावर्त गुठीको रूपमा बिर्ता दिएका थिए । उनै सिद्द योगीले आफ्नो धर्म चेली गौरादेवीलाई कुश बिर्ताको रूपमा दिएका थिए । बेत्रावतीमा राममन्दिर निर्माण गरी नियमित पूजाआजा चलाउने र बेत्रावतीदेखि ठीक माथि माझगाउँमा पौवाघर निर्माण गरी गोसाइँकुण्ड आउने-जाने तीर्थालुलाई सेवा सत्कार वा सातु सामलको प्रवन्ध गर्ने शर्तमा गौरीदेवीले धैबुङ गाउँ गुठीको रूपमा प्राप्त गरेकी हुन् ।
यो पौवाघर संरक्षणको लागि राज्यका कुनै पनि निकायको ध्यान गएको देखिँदैन । यहाँ लहरै डाँडामा तीनवटा पौवाघर निर्माण गरी गोसाइँकुण्ड आउने जाने तीर्थालुलाई सातु सामलको प्रवन्ध गरिएसँगै यहाँको वस्तीको नामाकरण समेत् लहरै पौवा वा अपभ्रंश भई लहरेपौवा भएको हो ।
- ऐतिहाँसिक स्थल
- वरपर रहेका विभिन्न मठमन्दिर (राम, सीता, हनुमान आदि)
- पवित्र नदी (बेत्रगंगा, रूद्रगंगा र त्रिशूली गंगा)
- तीर्थ श्राद्द, तर्पणको लागि महत्वपूर्ण क्षेत्र
- सांस्कृतिक विविधता
- यो स्थान पासाङल्हामु राजमार्गको माझगाउँ सडकखण्डबाट केही तल, भीमसेन आवासीय प्राविको ठीक माथि अवस्थित छ ।
- पासाङल्हामु राजमार्गबाट २ मिनेटको पैदलयात्रामा पौवाघरको भग्नावशेषमा पुग्न सकिन्छ ।
उत्तरगया, रसुवा, भाद्र २ गते । रसुवाको उत्तरगया-४ ढुंगेमा पहिरो पूर्व चेतना प्रणाली जडान गरिएको छ ।
एकसयभन्दा बढी घरधुरीहरू पहिरोको उच्च जोखिममा रहेका कारण
उक्त प्रणाली वा सेन्सर र साइरन जडान
गरिएको हो ।
गाउँपालिकाभित्र सञ्चालित 'प्रतिबद्द परियोजना' अन्तर्गत उक्त कार्य सम्पन्न भएको बताइएको छ । परियोजनामा पिन, आत्मनिर्भर सेवा केेन्द्र, सेभ द चिल्ड्रेन र कन्सोर्टियमको साझेदारी रहेको छ । परियोजनालाई युरोपियन युनियनको आर्थिक सहयोग गरेको छ ।
यो प्रविधि प्रयोगसँगै पहिरोको पूर्व सूचना जानकारी हुने
हुनाले पहिरोको जोखिम न्यून गर्न सकिने बताइएको छ ।
लामो समयदेखि प्रविधिको क्षेत्रमा कार्य गर्दै आइरहेको
रामलक्ष्मण इनोभेसनले उक्त प्रणाली जडान गरेको उत्तरगया-४ का वडा सदस्य वासु
न्यौपानेले बताए ।
रामलक्ष्मण इनोभेसनका अनुसार हाल जडान भएको प्रणालीको खर्च ५ लाख हाराहारीमा रहेको छ ।
