रसुवा, जिल्ला प्रशासन कार्यालयकाे आयोजनामा कालिकास्थानमा भएको सार्वजनिक सुनुवाइमा ०७२ सालको भूकम्पबाट बिस्थापत भएकाहरुदेखि भूमिहीन, सुकुमवासी र रसुवागढीका नाकामा रहेका समस्याहरुका गुनासो उठान भएका छन् ।
जनचासाे कम भएकाेले नागरिककाे सहभागिता कम रहेकाे थियाे । स्थानीयकाे जनसहभागिता कम भएपछि सार्वजनिक सुनुवाइमा धेरै प्रस्नहरू भने थिएनन् ।
रसुवा, चीनसँगको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक नाका रसुवागढी झण्डै ६ महिनापछि सञ्चालनमा आएको छ। रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेश पन्थीले आज बिहानदेखि नाका सञ्चालनमा आएको बताए। नाका सञ्चालनका लागि चीन सरकारले ९१ मिटर लम्बाइको बेलिब्रिज निर्माण गरेपश्चात् सवारीसाधन सञ्चालनमा आएको हो।
उनका अनुसार पुलको भारवहन क्षमता ५५ टन बराबर रहेको छ। नाका खुलेपश्चात् चिनियाँ सामान आयातका लागि ८ वटा नेपाली कन्टेनर मितेरी पुल पार गरी केरुङतर्फ प्रस्थान गरिसकेका जनाउँदै सीमा प्रहरीचौकी टिमुरेका प्रहरी निरीक्षक विक्रम कुँवरले केही सवारीसाधन त्यसतर्फ जानका लागि तयारी अवस्थामा रहेका बताए।
चीनसँगको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक नाका रसुवागढी सञ्चालनमा आएको छ । गत असार २४ गते लेन्दे खोलामा आएको बाढीले क्षतिग्रस्त मितेरी पुल निर्माण पछि आजबाट नाका खुलेको हो ।
गत आइतबारबाट सवारी चालकका लागि आवतजावत खुला गरिएको भए तापनि आयात(निर्यात भने सुरु भएको थिएन। अब एकतर्फी पालैपालो आवागमन प्रणाली कडाइका साथ लागू गरिने चिनियाँ पक्षले जनाएको छ। जी२१६ सीमा क्षेत्रमा सडक कालोपत्रेको काम भइरहेकाले जनवरी १ देखि जनवरी ८ सम्म आधा मार्ग मात्र सीमापार आवागमनका लागि प्रयोग हुनेछ।
यस अवधिमा चिनियाँ समयअनुसार बिहान ९ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म आवागमन खुला रहनेछ भने बाँकी समय दुवैतर्फबाट आवागमन नियन्त्रण गरिनेछ। जनवरीपछि चिनियाँ समयअनुसार बिहान ९ देखि १ बजेसम्म ९सामान्य भन्सार समयभन्दा १ घण्टा बढी० सवारीसाधन प्रवेशका लागि खुला रहनेछ। दिउँसो २ देखि ७ बजेसम्म अस्थायी रूपमा सञ्चालन गरिनेछ।
२०७६ जेठदेखि सञ्चालनमा आएको उक्त पुल बाढीले बगाएसँगै दुई देशबीचको सडक सञ्जाल टुटेको थियो। २०७७ सालमा आएको बाढीले उक्त पुलमा क्षति गरेपछि मर्मत गरेर पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। चीनबाट बग्ने लेन्दे खोलामा बाढीले बर्खाको बेलामा क्षति गर्ने गरेको छ। जसको कारण दुई देशबीचको सडक सञ्जाल टुट्ने गरेको छ।
उक्त पुल चिनियाँ लगानीमा निर्माण भएको थियो। जीर्ण अवस्थामा रहेको पुल २०७२ सालमा आएको भूकम्पले थप क्षति गरेपछि पुलको पुनर्निर्माण तिब्बत इन्जिनियरिङ कम्पनी लिमिटेड तान सुन रोड एन्ड ब्रिजले गरेको थियो। व्यापारिक कारोबार बढ्दै गएपछि पहिले भएको भन्दा ५ मिटर उत्तरपूर्वमा पुल निर्माण गरिएको थियो।
रसुवागढी चीनबाट नेपालमा व्यापार हुने सबैभन्दा पुरानो नाका हो । यहाँबाट तयारी कपडा, स्याउ, जुत्ता चप्पल, झोला, मोटरको ब्याट्री, प्लास्टिकका सामानलगायत आयात हुने गरेको छ ।
नेपालबाट चीनतर्फ पस्मिना, गलैँचा, बाँसको मुढा, अम्रिसो, मैदा, वनस्पति घिउ, चाउचाउ, पास्ता, बिस्कुट, जुस, जाम, चिउरा, लप्सी क्यान्डी, चकलेट, सक्खर, चुइंगमलगायत वस्तु निर्यात हुँदै आएको थियो ।
०७१ मंसिर १५ गते यो नाका औपचारिक रुपमा खुल्ला भएकोमा ०७२ वैशाख १२ को विनाशकारी भूकम्प पछिको पहिरोका कारण अवरुद्ध भएको थियो ।
केरुङबाट सिगात्से ५ सय ४८ किमी टाढा छ । सिगात्सेसम्म रेल आएको र रसुवागढी नाकासम्म रेलमार्गले जोड्ने चीन सरकारको योजना रहेको छ ।
रसुवा, गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका पशु सेवा शाखाको आयोजनामा तथा नेपाल एनिमल वेलफेयर एण्ड रिसर्च सेन्टर, बनेपाको प्राविधिक सहयोगमा निःशुल्क कुकुर बन्ध्याकरण तथा रेबिजविरुद्ध खोप अभियान सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ।
१३ गतेसम्म सञ्चालन गरिएको उक्त अभियान गाउँपालिका २, ५ र ६ वडालाई समेटेर स्याफ्रुबेशी , टिमुरे र सदरमुकाम धुन्चे स्थित बालमन्दिर क्षेत्रमा सञ्चालन गरिएको थियो ।
पशुसेवा शाखाका नायव पशु स्वास्थ्य प्राविधिक राजेन्द्र न्यौपानेका अनुसार अभियान अवधिमा कुल १५२ वटा कुकुरको बन्ध्याकरण गरिएको छ भने १८० वटा कुकुरलाई रेबिजविरुद्ध खोप प्रदान गरिएको हो। वडागत विवरणअनुसार वडा नं २ टिमुरेमा २३ वटा, वडा नं ५ स्याफ्रुमा ५२ वटा तथा वडा नं ६ धुन्चे बाल मन्दिर क्षेत्रमा ७७ वटा सामुदायिक कुकुरको बन्ध्याकरण सम्पन्न भएको छ।
पशुसेवा शाखाका प्रमुख अनोजप्रसाद बास्कोटाका अनुसार यस अभियानले आवारा कुकुरको संख्या नियन्त्रण, रेबिज रोगको जोखिम न्यूनीकरण तथा समग्र जनस्वास्थ्य संरक्षणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। उहाँका अनुसार बिहान, बेलुकी र रातको समयमा सामुदायिक कुकुरहरू बढी आक्रामक हुने, रोगी वा अपाङ्ग भएका घरपालुवा कुकुरलाई कतिपयले सडकमा छाड्ने प्रवृत्ति तथा अनियन्त्रित प्रजननका कारण पछिल्ला वर्षहरूमा सामुदायिक कुकुरको संख्या बढ्दै गएको छ।
रसुवा, गृह मन्त्रालयले चालू आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को पहिलो त्रैमासिक अवधिमा गरेको कार्यसम्पादन मूल्यांकनमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाले देशभर कै दोस्रो स्थानमा परेकाे छ ।
मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको मूल्यांकन नतिजाअनुसार कुल २९.२५ मध्ये २८.६८७५ अंक प्राप्त गर्दै रसुवा जिल्ला प्रशासन कार्यालय नेपालकै दोस्रो स्थानमा परेको हो। मूल्यांकनमा पहिलो स्थान मनाङ र तेस्रो स्थानमा तेह्रथुम जिल्ला प्रशासन कार्यालय परेको छ।
हाल जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाको नेतृत्व प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेश पन्थीले गरिरहेका छन्। गृह मन्त्रालयमा कार्यरत उपसचिव पन्थीले गत भदौ महिनादेखि रसुवाको प्रमुख जिल्ला अधिकारीको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन्।
हिमाली तथा पर्यटकीय दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने रसुवाले देशभरका ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालय मध्ये दोस्रो स्थान हासिल गर्नु उल्लेखनीय उपलब्धि भएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । सीमित स्रोत साधनका बाबजुत सेवा प्रवाह, प्रशासनिक अनुशासन, सुरक्षा व्यवस्थापन, अन्तरनिकाय समन्वय तथा सार्वजनिक सेवाको प्रभावकारितामा रसुवा प्रशासन कार्यालयले देखाएको सक्रियता मूल्यांकनमा भएको जनाइएको छ।
रसुवा, जिल्लाभर २ हजार १२ जना मतदाता थपिएर ४१ हजार ४ सय मतदाता रहेका छन् ।
जिल्ला निर्वाचन कार्यालय रसुवाले अद्यावधीक गरेकाे मतदाता नामावली अनुसार जम्मा मतदाता ४१ हजार ४सय ७१ जना रहेकाे जिल्ला निर्वाचन कार्यालय रसुवाका सूचना अधिकारी महेश आचार्यले बताए ।
रसुवाका कुल मतदातामा पुरुष २११४१, महिला २०३२९ र अन्य १ जना रहेका छन्। यस अघि ४० हजार ५ सय मतदाता थिए ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन ०७४ मा मतदाता ३२,३२२ थिए भने ०७९ मा ३९,४५९ जना मतदाता रहेका थिए ।
कार्यालयका अनुसार कालिका गाउँपालिकामा ९,३१६ जना, उत्तरगया गाउँपालिकामा ८,७९३ जना, आमाछोदिङमो गाउँपालिकामा ५,५४७ जना,नौकुण्ड गाउँपालिकामा ११,४०६ जना र गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकामा ६,४०९ जना मतदाता रहेका छन् । ०७८ काे जनगणना अनुसार जनसंख्या ४५ हजार ५ सय ५४ रहेकाे छ ।
रसुवा, नेपाल चीन सिमाना रसुवागढी स्थित मितेरी पुलको पुनर्निर्माण सम्पन्न भई नाका सञ्चालनमा आएसँगै आइतबार ८० जना नेपाली केरुङ पुगेका छन् भने ४ जना चिनियाँ नागरिक नेपाल भित्रिएका छन्।
सीमापार ढुवानीमा संलग्न रसुवाका प्रवेश पास प्राप्त सवारी चालक तथा केरुङमा व्यापार गर्दै आएका जिल्लाबासी ८० जना नाका हुँदै केरुङ गएको सीमा प्रहरी चौकी टिमुरेका प्रहरी निरीक्षक विक्रम कुँवरले जानकारी दिए। उनका अनुसार चार जना चिनियाँ नागरिक भने नेपाल प्रवेश गरेका छन्। गत असार २४ मा ल्हेन्देखोलामा उर्लिएको बाढीले नेपाल–चीन मैत्रीको प्रतीक मितेरी पुल बगाए पछि चीन सरकारले बेलिब्रिज निर्माण गरेर करिब ६ महिनापछि नाका सञ्चालनमा आएकाे हाे ।
रसुवागढीमा निर्माण गरिएको बेलीब्रिज आइतबारदेखि सञ्चालनमा आएको हो। गत असार २४ गते चीनतर्फको लेन्देखोलामा आएको भीषण बाढीले नेपाल–चीन व्यापारिक मार्गअन्तर्गत रहेको मितेरी पुल बगाएपछि दुई देश बीचको आवागमन तथा व्यापार साढे पाँच महिनादेखि पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको थियो। चीन सरकारको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा उक्त स्थानमा बेलीब्रिज निर्माण सम्पन्न गरिएको हो।
हालका लागि सीमापार ढुवानीमा संलग्न रसुवाका प्रवेश पास प्राप्त सवारी चालक तथा केरुङमा व्यापार गर्दै आएका जिल्लाबासीलाई मात्र चीनतर्फ प्रवेश अनुमति दिइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेश पन्थीले जानकारी दिए।
नाका सञ्चालनमा आए पनि तत्काल सबै प्रकारका सवारी साधन सञ्चालन हुने छैनन्। चिनियाँ पक्षबाट प्राप्त जानकारीअनुसार जनवरी १, २०२६ देखि सवारी आवागमन सञ्चालन गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी पन्थीले बताए।
रसुवागढी चीनबाट नेपालमा व्यापार हुने सबैभन्दा पुरानो नाका हो । यहाँबाट तयारी कपडा, स्याउ, जुत्ता चप्पल, झोला, मोटरको ब्याट्री, प्लास्टिकका सामानलगायत आयात हुने गरेको छ ।
नेपालबाट चीनतर्फ पस्मिना, गलैँचा, बाँसको मुढा, अम्रिसो, मैदा, वनस्पति घिउ, चाउचाउ, पास्ता, बिस्कुट, जुस, जाम, चिउरा, लप्सी क्यान्डी, चकलेट, सक्खर, चुइंगमलगायत वस्तु निर्यात हुँदै आएको थियो ।
०७१ मंसिर १५ गते यो नाका औपचारिक रुपमा खुल्ला भएकोमा ०७२ वैशाख १२ को विनाशकारी भूकम्प पछिको पहिरोका कारण अवरुद्ध भएकाे थियो ।
केरुङबाट सिगात्से ५ सय ४८ किमी टाढा छ । सिगात्सेसम्म रेल आएको र रसुवागढी नाकासम्म रेलमार्गले जोड्ने चीन सरकारको योजना छ ।
रसुवा, क्रियाशील सामाजिक सेवा तथा साहित्यिक सङ्गठन नेपाल (आस्लुन) ले कालिका गाउँपालिका–४ धुसेनी स्थित श्री सेतीदेवी माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूलाई न्यानो कपडा तथा स्टेशनरी सामग्री वितरण गरेको छ ।
“न्यानो माया–२०८२” कार्यक्रमअन्तर्गत विद्यालयका ४७ जना छात्र–छात्रालाई न्यानो कपडा तथा स्टेशनरी सामग्री सहयोग गरिएको संस्थाका कोषाध्यक्ष सुबास देवकोटाले जानकारी दिए । आर्थिक रूपमा कमजोर तथा विपन्न वर्गका विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी उक्त सहयोग प्रदान गरिएको हो उनले भने ।
कार्यक्रममा सहयोग सामग्री प्राप्त गरेपछि विद्यार्थीहरू उत्साहित देखिएका थिए । विद्यालय पक्षले यस्ता सहयोग कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूको मनोबल बढ्नुका साथै पठन–पाठनमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
वर्षेनी असहाय विद्यार्थीहरूलाइ यस्ता सहयाेग गर्दै रसुवाको एक गैरसरकारी संस्था आस्लुनले यसअघि पनि रसुवा जिल्लाको गोसाइँकुण्ड माध्यमिक विद्यालय तथा लोकिल आधारभूत विद्यालयमा स्टेशनरी सामग्री तथा न्यानो कपडा सहयोग गरेका थिए । संस्थाका अध्यक्ष सुशील आचार्यले आगामी दिनहरूमा पनि यस्ता सामाजिक तथा शैक्षिक सहयोग कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने बताए ।
